Βουλωμένη μύτη που δεν περνά: οι πιο συχνές αιτίες

Βουλωμένη μύτη, ή ρινική απόφραξη, λέμε τη δυσκολία να περάσει ο αέρας από τη μύτη. Όταν οφείλεται σε κρυολόγημα, περνά μαζί του σε 1 έως 2 εβδομάδες. Όταν κρατά εβδομάδες ή μήνες, οι πιο συχνές αιτίες είναι η αλλεργική και η μη αλλεργική ρινίτιδα, η υπερβολική χρήση αποσυμφορητικών σπρέι, η χρόνια ιγμορίτιδα, οι πολύποδες και η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος.

Οι αιτίες χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες: πρήξιμο του βλεννογόνου, που συνήθως αντιμετωπίζεται με φάρμακα, και πρόβλημα στη δομή της μύτης, που μπορεί να χρειαστεί επέμβαση. Συχνά συνυπάρχουν. Τα στοιχεία παρακάτω σας βοηθούν να καταλάβετε τι μπορεί να συμβαίνει και τι να πείτε στον γιατρό.

Τα στοιχεία που δείχνουν την αιτία

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες EPOS 2020 προτείνουν συγκεκριμένες ερωτήσεις για να ξεχωρίσει η αιτία. Οι πιο χρήσιμες είναι:

• Από ποια πλευρά; Όταν η μύτη βουλώνει και από τις δύο πλευρές ή εναλλάξ, πρώτα από τη μία και μετά από την άλλη, η αιτία είναι συνήθως φλεγμονή του βλεννογόνου. Βούλωμα που ξεκίνησε πρόσφατα και είναι πάντα από την ίδια πλευρά θέλει εξέταση από ΩΡΛ.
• Πόσο καιρό; Συμπτώματα που κρατούν πάνω από 3 μήνες δεν είναι πια κρυολόγημα.
• Τι είδους καταρροή; Διάφανη, νερουλή καταρροή και από τις δύο πλευρές δείχνει συχνά αλλεργία. Πυκνή, χρωματιστή καταρροή δείχνει περισσότερο ιγμορίτιδα.
• Τι τη συνοδεύει; Φτάρνισμα και φαγούρα στη μύτη ή στα μάτια δείχνουν αλλεργία. Πόνος στο πρόσωπο ή μειωμένη όσφρηση δείχνουν περισσότερο ιγμορίτιδα.
• Τι φάρμακα παίρνετε; Αποσυμφορητικά σπρέι για πολλές ημέρες, ορισμένα φάρμακα για την πίεση και την καρδιά (β-αναστολείς), η ασπιρίνη και τα αντιφλεγμονώδη μπορεί να βουλώνουν τη μύτη.
• Υπάρχουν ορμονικές αλλαγές; Εγκυμοσύνη, περίοδος, αντισυλληπτικό χάπι και υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσουν ρινίτιδα.

Ο πίνακας δεν αντικαθιστά την εξέταση. Δείχνει μόνο τις πιο πιθανές αιτίες για κάθε εικόνα.

Βουλωμένη μύτη από κρυολόγημα: πόσο διαρκεί

Στο κρυολόγημα η βουλωμένη μύτη είναι από τα πρώτα συμπτώματα. Τα συμπτώματα του κρυολογήματος εμφανίζονται σε 2 έως 3 ημέρες και βελτιώνονται συνήθως σε 1 έως 2 εβδομάδες. Αν η μύτη μένει βουλωμένη και πυκνή καταρροή επιμένει πάνω από 10 ημέρες, ή αν χειροτερεύει μετά από αρχική βελτίωση, μπορεί να έχει εξελιχθεί σε ιγμορίτιδα.

Βουλωμένη μύτη χωρίς κρύωμα: οι συχνές αιτίες

Αλλεργική και μη αλλεργική ρινίτιδα

Είναι η πιο συχνή αιτία μακροχρόνιας βουλωμένης μύτης. Στην αλλεργική ρινίτιδα το βούλωμα συνοδεύεται από φτάρνισμα, φαγούρα και νερουλή καταρροή, συχνά σε συγκεκριμένες εποχές ή χώρους. Στη μη αλλεργική, τα συμπτώματα πυροδοτούνται από μυρωδιές, καπνό ή αλλαγές θερμοκρασίας. Η βασική θεραπεία όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα είναι το σπρέι κορτιζόνης. Περισσότερα στον οδηγό μας για την αλλεργική ρινίτιδα.

Ρινίτιδα από αποσυμφορητικά σπρέι

Αν χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικό σπρέι για περισσότερες από 5 ημέρες, η μύτη μπορεί να πρήζεται ξανά κάθε φορά που περνά η δράση του. Το βούλωμα τότε προκαλείται από το ίδιο το σπρέι. Δείτε πώς σπάει αυτός ο κύκλος στον οδηγό μας για τα ρινικά σπρέι.

Πρησμένες κόγχες

Οι κόγχες είναι προεξοχές στα τοιχώματα της μύτης, καλυμμένες με βλεννογόνο, που ζεσταίνουν και υγραίνουν τον αέρα. Μπορεί να διογκωθούν από αλλεργία, ορμονικές αλλαγές, φλεγμονή ή χωρίς γνωστή αιτία. Αντιμετωπίζονται πρώτα με φάρμακα. Αν δεν αρκούν, μια μικρή επέμβαση από τη μύτη μειώνει το μέγεθός τους.

Χρόνια ιγμορίτιδα και πολύποδες

Βούλωμα που κρατά πάνω από 12 εβδομάδες, με πυκνή καταρροή μπροστά ή προς τον λαιμό, πίεση στο πρόσωπο ή μειωμένη όσφρηση, μπορεί να είναι χρόνια ιγμορίτιδα. Οι πολύποδες, μαλακές καλοήθεις διογκώσεις του βλεννογόνου, συνδέονται συχνά με αυτήν και κλείνουν τη μύτη και από τις δύο πλευρές.

Σκολίωση του ρινικού διαφράγματος

Όταν το τοίχωμα που χωρίζει τα δύο ρουθούνια είναι στραβό, η μία πλευρά είναι στενότερη. Το βούλωμα είναι συνήθως μόνιμο και από την ίδια πλευρά και δεν αλλάζει πολύ με τα φάρμακα. Δείτε τον οδηγό μας για τη σκολίωση του ρινικού διαφράγματος.

Εγκυμοσύνη

Οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης μπορεί να βουλώσουν τη μύτη. Οι πλύσεις με φυσιολογικό ορό είναι η πρώτη επιλογή. Τα αποσυμφορητικά χρησιμοποιούνται μόνο με σύσταση γιατρού, γιατί δεν είναι σαφές αν είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη.

Βουλωμένη μύτη στα παιδιά

Στα παιδιά τα κρυολογήματα είναι πολύ συχνά και η μύτη βουλώνει πολλές φορές τον χρόνο. Όταν όμως το παιδί αναπνέει μόνιμα από το στόμα, ροχαλίζει ή έχει συχνές ωτίτιδες, μια συχνή αιτία είναι τα μεγάλα κρεατάκια, που κλείνουν το πίσω μέρος της μύτης. Δείτε τον οδηγό μας για τα κρεατάκια στα παιδιά.

Στα παιδιά δεν δίνονται αποσυμφορητικά κάτω των 6 ετών. Ο φυσιολογικός ορός είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Κάθε φάρμακο δίνεται μόνο με οδηγία του παιδιάτρου.

Τι βοηθά

• Πλύσεις με φυσιολογικό ορό ή θαλασσινό νερό. Ξεπλένουν τη βλέννα και τα αλλεργιογόνα και είναι ασφαλείς για μακροχρόνια χρήση.
• Αποσυμφορητικό σπρέι μόνο για λίγες ημέρες, το πολύ 5, όταν το βούλωμα είναι πρόσφατο.
• Σπρέι κορτιζόνης σε αλλεργική ρινίτιδα και χρόνια ιγμορίτιδα, με οδηγία γιατρού. Θέλει μερικές ημέρες ή και εβδομάδες για να φανεί το αποτέλεσμα.
• Ατμός, για παράδειγμα στο μπάνιο με ανοιχτό ζεστό ντους. Ανακουφίζει το βούλωμα στο κρυολόγημα, χωρίς να αλλάζει την αιτία. Προσοχή στα εγκαύματα, ειδικά με παιδιά.
• Όχι κάπνισμα και αποφυγή του καπνού.

Πολλοί περιγράφουν και αίσθηση βλέννας που κατεβαίνει στον λαιμό ή ανάγκη να καθαρίζουν συνέχεια τον λαιμό τους. Αυτό το σύμπτωμα κρατά συχνά πολύ και δεν σημαίνει κάτι επικίνδυνο. Οι πλύσεις με αλατόνερο το μειώνουν σε πολλούς ανθρώπους, ενώ τα αντιβιοτικά συνήθως δεν βοηθούν.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο ωτορινολαρυγγολόγος ρωτά για τα συμπτώματα και εξετάζει τη μύτη, συχνά με ρινοενδοσκόπηση, δηλαδή με λεπτή κάμερα. Ανάλογα με την εικόνα μπορεί να ζητήσει αλλεργικά τεστ ή αξονική τομογραφία των κόλπων. Δεν χρειάζονται όλοι εξετάσεις: σε απλή αλλεργική ρινίτιδα η αξονική δεν συστήνεται ως ρουτίνα.

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Αν το πρόβλημα είναι στη δομή και τα φάρμακα δεν αρκούν, μπορεί να προταθεί επέμβαση στο διάφραγμα ή στις κόγχες. Ακόμη και μετά από επέμβαση, πολλοί συνεχίζουν κάποια φάρμακα για τον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων.