Σκολίωση ρινικού διαφράγματος: συμπτώματα και θεραπεία

Η σκολίωση ρινικού διαφράγματος είναι η απόκλιση προς τη μία πλευρά του λεπτού τοιχώματος από χόνδρο και οστό που χωρίζει τα δύο ρουθούνια. Είναι πολύ συχνή και τις περισσότερες φορές δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα. Θεραπεία χρειάζεται μόνο όταν η μύτη βουλώνει και αυτό επηρεάζει την αναπνοή, τον ύπνο ή την άσκηση.

Αν ο γιατρός σάς είπε ότι έχετε «στραβό διάφραγμα», αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι χρειάζεστε επέμβαση. Παρακάτω θα βρείτε πότε η επέμβαση έχει νόημα και πότε όχι.

Τι είναι η σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Το ρινικό διάφραγμα είναι το κεντρικό τοίχωμα της μύτης. Αποτελείται από χόνδρο μπροστά και οστό πιο πίσω. Μικρές αποκλίσεις είναι συνηθισμένες και δεν θεωρούνται πρόβλημα.

Όταν κυρτώνει έντονα προς τη μία πλευρά, στενεύει το εσωτερικό της μύτης, συνήθως από τη μία πλευρά. Οι γιατροί μπορεί να γράψουν «δεξιόκυρτη» ή «αριστερόκυρτη» σκολίωση, ανάλογα με την πλευρά προς την οποία κυρτώνει.

Ο χαρακτηρισμός «ήπια σκολίωση» σημαίνει μικρή απόκλιση. Σε αυτή την περίπτωση σπάνια φταίει το διάφραγμα για τα συμπτώματα, και ο γιατρός ψάχνει και άλλες αιτίες.

Αιτίες

Η σκολίωση μπορεί να οφείλεται σε χτύπημα στη μύτη, ακόμη και από την παιδική ηλικία, που μπορεί να μην το θυμάστε. Συχνά όμως το διάφραγμα απλώς μεγάλωσε έτσι, χωρίς συγκεκριμένη αιτία.

Σκολίωση ρινικού διαφράγματος: συμπτώματα

Πολλοί άνθρωποι με στραβό διάφραγμα δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Όταν υπάρχουν, τα πιο συχνά είναι:

• βουλωμένη μύτη, συνήθως περισσότερο από τη μία πλευρά
• δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη στην άσκηση
• αναπνοή από το στόμα στον ύπνο
• ροχαλητό, όταν η μύτη είναι βουλωμένη τη νύχτα
• δυσκολία στη χρήση σπρέι μύτης, γιατί το φάρμακο δεν φτάνει καλά στη στενή πλευρά

Όταν ο βλεννογόνος πρήζεται, για παράδειγμα σε ρινίτιδα, το πρήξιμο προστίθεται στη στενότητα από το διάφραγμα. Πολλοί με σκολίωση έχουν παράλληλα αλλεργική ρινίτιδα ή μεγάλες ρινικές κόγχες, τις προεξοχές στα πλάγια τοιχώματα της μύτης, και τα συμπτώματα προέρχονται από όλα μαζί.

Μια μύτη που είναι μόνιμα βουλωμένη μόνο από τη μία πλευρά χρειάζεται πάντα εξέταση από γιατρό, για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως πολύποδες.

Διάγνωση

Ο ωτορινολαρυγγολόγος βλέπει το διάφραγμα εξετάζοντας το εσωτερικό της μύτης με φως και ειδικό εργαλείο, και συχνά με ρινοενδοσκόπηση, δηλαδή με λεπτή κάμερα. Η εξέταση γίνεται στο ιατρείο και κρατά λίγα λεπτά.

Αξονική τομογραφία δεν χρειάζεται συνήθως για τη διάγνωση. Οι αμερικανοί ΩΡΛ σημειώνουν ότι η αξονική μπορεί να μη δείχνει με ακρίβεια πόσο στραβό είναι το διάφραγμα. Ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία για χρόνια ιγμορίτιδα ή πριν από επέμβαση στους κόλπους.

Θεραπεία: σπρέι ή επέμβαση

Χωρίς επέμβαση

Κανένα φάρμακο δεν ισιώνει το διάφραγμα. Τα σπρέι κορτιζόνης για τη μύτη μειώνουν όμως το πρήξιμο του βλεννογόνου και μπορεί να βελτιώσουν το βούλωμα, ειδικά όταν υπάρχει και ρινίτιδα. Χρησιμοποιούνται τακτικά και για μεγάλο διάστημα, πάντα με οδηγία γιατρού.

Ένα στραβό διάφραγμα δεν κάνει κακό στην υγεία σας. Αν τα συμπτώματα είναι ήπια, μπορείτε απλώς να μην κάνετε τίποτα. Εσείς κρίνετε αν το πρόβλημα στην αναπνοή, στον ύπνο ή στην άσκηση είναι αρκετά ενοχλητικό για να θέλετε θεραπεία.

Τα αποσυμφορητικά σπρέι δεν είναι λύση για το στραβό διάφραγμα. Ξεβουλώνουν προσωρινά, αλλά με χρήση πάνω από λίγες ημέρες η μύτη βουλώνει ξανά.

Σκολίωση ρινικού διαφράγματος: επέμβαση (διαφραγματοπλαστική)

Η διαφραγματοπλαστική ισιώνει το διάφραγμα και το φέρνει πιο κοντά στο κέντρο της μύτης. Προτείνεται σε όσους έχουν ενοχλητικό βούλωμα που οφείλεται στο διάφραγμα.

Σε μια ολλανδική τυχαιοποιημένη μελέτη με ενήλικες που δημοσιεύθηκε στο Lancet το 2019, η διαφραγματοπλαστική βελτίωσε την ποιότητα ζωής των ασθενών με βουλωμένη μύτη περισσότερο από τη θεραπεία χωρίς επέμβαση, και η διαφορά κρατούσε έως 2 χρόνια. Η επέμβαση δεν πετυχαίνει πάντα όμως, και ο ΩΡΛ θα σας πει τι να περιμένετε στη δική σας περίπτωση.

Συχνά, μαζί με το διάφραγμα, ο χειρουργός μικραίνει και τις ρινικές κόγχες, αν είναι μεγάλες. Η ίσια μύτη βοηθά επίσης τα σπρέι να φτάνουν καλύτερα εκεί που πρέπει.

Πώς γίνεται η διαφραγματοπλαστική και η ανάρρωση

Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία, από μικρές τομές μέσα στη μύτη. Δεν μένουν ουλές στο πρόσωπο και συνήθως δεν μελανιάζουν τα μάτια. Οι περισσότεροι πηγαίνουν σπίτι την ίδια μέρα.

Μετά την επέμβαση:

• Μπορεί να μπουν τάμπον στη μύτη, που αφαιρούνται μετά από λίγες ώρες ή την επόμενη μέρα. Μέχρι τότε αναπνέετε από το στόμα.
• Μπορεί να μπουν λεπτοί πλαστικοί νάρθηκες μέσα στη μύτη, που αφαιρούνται στο ιατρείο σε 7 έως 10 ημέρες.
• Η μύτη πονά λίγο και τα απλά παυσίπονα συνήθως αρκούν.
• Μην φυσάτε τη μύτη για τουλάχιστον 2 ημέρες και μετά φυσάτε πολύ απαλά.
• Τις πρώτες 48 ώρες κάνετε ντους με χλιαρό, όχι ζεστό νερό, για να μη ματώσει η μύτη.
• Χρειάζεστε περίπου 2 εβδομάδες άδεια από τη δουλειά, ειδικά αν η δουλειά σας έχει σκόνη ή βαριά σωματική εργασία.
• Για 2 εβδομάδες αποφεύγετε την έντονη άσκηση, όπως βάρη, τρέξιμο ή ομαδικά προγράμματα γυμναστικής, και τις πτήσεις.
• Για μερικούς μήνες η μύτη είναι πιο ευάλωτη. Ένα χτύπημα μπορεί να μετακινήσει ξανά το διάφραγμα, γι' αυτό αποφεύγετε τα αθλήματα επαφής, όπως το ποδόσφαιρο.
• Μην καπνίζετε και αποφεύγετε χώρους με καπνό. Ο καπνός ερεθίζει τη μύτη και καθυστερεί την επούλωση.

Η μύτη μένει βουλωμένη για κάποιο διάστημα από το πρήξιμο. Μπορεί να χρειαστούν έως 3 μήνες για να ηρεμήσει πλήρως και να φανεί το αποτέλεσμα στην αναπνοή.

Κίνδυνοι

Οι περισσότεροι αναρρώνουν χωρίς πρόβλημα. Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν αιμορραγία από τη μύτη, συλλογή αίματος ή πύου στο διάφραγμα (αιμάτωμα ή απόστημα), που χρειάζεται άμεση παροχέτευση, τρύπα στο διάφραγμα, συμφύσεις, δηλαδή γέφυρες ιστού μέσα στη μύτη, και μούδιασμα στα πάνω δόντια ή στο χείλος, που συνήθως περνά. Περίπου σε 1 στις 10 περιπτώσεις το διάφραγμα δεν ισιώνει πλήρως ή στραβώνει ξανά.

Τι να ρωτήσετε τον ΩΡΛ πριν αποφασίσετε

Πριν από μια επέμβαση για σκολίωση ρινικού διαφράγματος, βοηθά να έχετε ξεκάθαρες απαντήσεις σε μερικές ερωτήσεις:

• Πόσο από το βούλωμα οφείλεται στο διάφραγμα και πόσο σε ρινίτιδα ή στις ρινικές κόγχες;
• Έχω δοκιμάσει αρκετό καιρό τη θεραπεία με σπρέι;
• Τι βελτίωση να περιμένω στην αναπνοή και στον ύπνο;
• Θα χρειαστούν τάμπον ή νάρθηκες, και πότε αφαιρούνται;
• Πόσες ημέρες άδεια θα χρειαστώ και πότε μπορώ να γυμναστώ ξανά;
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι στη δική μου περίπτωση;

Επικοινωνήστε με τον χειρουργό τις δύο πρώτες εβδομάδες αν έχετε πυρετό 38 °C ή περισσότερο που επιμένει, αν δεν έχετε όρεξη να φάτε ή να πιείτε, ή αν τα παυσίπονα δεν ελέγχουν τον πόνο.

Διαφραγματοπλαστική και ρινοπλαστική

Η διαφραγματοπλαστική είναι λειτουργική επέμβαση, για την αναπνοή. Δεν έχει σκοπό να αλλάξει την εμφάνιση της μύτης. Κάποιοι ασθενείς παρατηρούν μικρή αλλαγή στο σχήμα, αλλά οι περισσότεροι δεν βλέπουν διαφορά.

Όταν η σκολίωση είναι τόσο έντονη που στραβώνει και την εξωτερική μύτη, η διόρθωση του διαφράγματος μπορεί να γίνει μαζί με αλλαγή του σχήματος της μύτης, σε μία επέμβαση που λέγεται ρινοδιαφραγματοπλαστική. Περισσότερα για τη λειτουργική και την αισθητική πλευρά θα βρείτε στον οδηγό για τη ρινοπλαστική.