Πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης: τι νιώθετε και πότε κάνετε τεστ

Τα πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης είναι συνήθως η καθυστέρηση της περιόδου, η ναυτία, η έντονη κούραση, το ευαίσθητο στήθος και η συχνή ούρηση. Εμφανίζονται συνήθως γύρω στην 4η έως 6η εβδομάδα της κύησης, δηλαδή περίπου τη στιγμή που περιμένετε περίοδο. Πολλά από αυτά μοιάζουν με τα συμπτώματα πριν από την περίοδο, γι' αυτό η εγκυμοσύνη επιβεβαιώνεται μόνο με τεστ. Το τεστ ούρων είναι πιο αξιόπιστο από την πρώτη ημέρα της καθυστέρησης.

Πώς μετράνε οι εβδομάδες της εγκυμοσύνης

Οι εβδομάδες της κύησης μετρούν από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου, όχι από την ημέρα της σύλληψης. Έτσι, όταν καθυστερεί η περίοδος σε έναν κύκλο 28 ημερών, είστε ήδη περίπου 4 εβδομάδων έγκυος, αν και η γονιμοποίηση έγινε περίπου δύο εβδομάδες νωρίτερα.

Αυτό εξηγεί γιατί τα «συμπτώματα της πρώτης εβδομάδας» που ψάχνουν πολλές γυναίκες δεν υπάρχουν στην πράξη: την πρώτη εβδομάδα της κύησης έχετε ακόμη περίοδο. Αν θέλετε να καταλάβετε πότε είναι οι γόνιμες ημέρες σας, δείτε τον οδηγό για την ωορρηξία.

Τα πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης

Σύμφωνα με το NHS, την εθνική υπηρεσία υγείας της Βρετανίας, τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται συνήθως γύρω στην 4η έως 6η εβδομάδα. Τα πιο συχνά είναι:

• Καθυστέρηση της περιόδου. Είναι συνήθως το πρώτο σημάδι, αν ο κύκλος σας είναι τακτικός.
• Λίγο αίμα ή «σταγόνες». Λίγο κηλίδωμα ή μια πολύ ελαφριά περίοδος γύρω στην ημέρα που περιμένετε περίοδο. Λέγεται αιμόρροια εμφύτευσης.
• Ναυτία ή εμετός, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, όχι μόνο το πρωί.
• Έντονη κούραση με τις συνηθισμένες καθημερινές δουλειές.
• Στήθος πιο μεγάλο, βαρύ ή ευαίσθητο.
• Συχνότερη ούρηση, χωρίς πόνο ή τσούξιμο.
• Δυσκοιλιότητα.
• Περισσότερα κολπικά υγρά, χωρίς φαγούρα ή ερεθισμό.
• Μεταλλική γεύση στο στόμα.
• Ευαισθησία σε μυρωδιές, λιγούρες ή απέχθεια για φαγητά που σας άρεσαν.
• Αλλαγές στη διάθεση.

Δεν τα έχουν όλες οι γυναίκες, και η απουσία τους δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Κάποιες γυναίκες δεν νιώθουν σχεδόν τίποτα τις πρώτες εβδομάδες.

Συμπτώματα πριν από την καθυστέρηση

Πολλές γυναίκες ψάχνουν σημάδια πριν ακόμη καθυστερήσει η περίοδος. Το στήθος που πονά, η κούραση, το φούσκωμα και οι αλλαγές στη διάθεση εμφανίζονται όμως και τις ημέρες πριν από κάθε περίοδο, λόγω των ορμονών του κύκλου. Γι' αυτό τα συμπτώματα πριν από την καθυστέρηση δεν μπορούν να σας πουν με σιγουριά αν είστε έγκυος. Αν σας ενοχλούν κάθε μήνα, ίσως σας ενδιαφέρει ο οδηγός για το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο.

Ναυτία: τι είναι φυσιολογικό

Η ναυτία είναι πολύ συχνή. Σύμφωνα με το NHS, περίπου 8 στις 10 έγκυες έχουν ναυτία, εμετό ή και τα δύο. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του NICE για την προγεννητική φροντίδα αναφέρουν ότι η ήπια έως μέτρια ναυτία συνήθως υποχωρεί πριν από την 16η έως 20ή εβδομάδα.

Σε περίπου 1 έως 3 στις 100 έγκυες η ναυτία και ο εμετός είναι τόσο έντονα που δεν κρατούν ούτε φαγητό ούτε υγρά. Αυτό λέγεται υπερέμεση της κύησης και χρειάζεται ιατρική φροντίδα, γιατί υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης. Φάρμακα για τη ναυτία στην εγκυμοσύνη υπάρχουν, αλλά παίρνονται μόνο με οδηγία γιατρού.

Τι βοηθά στα πρώτα ενοχλήματα

Τα περισσότερα πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης είναι ενοχλητικά αλλά αθώα, και συνήθως βελτιώνονται μετά το πρώτο τρίμηνο. Οι οδηγίες του NICE για την προγεννητική φροντίδα δίνουν μερικές πρακτικές κατευθύνσεις:

• Ναυτία. Για ήπια έως μέτρια ναυτία, όσες προτιμούν να μην πάρουν φάρμακο μπορούν να δοκιμάσουν τζίντζερ. Αν η ναυτία δεν υποχωρεί, υπάρχουν αντιεμετικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην εγκυμοσύνη, πάντα με οδηγία γιατρού, που θα συζητήσει μαζί σας τα υπέρ και τα κατά. Στη μέτρια έως έντονη ναυτία το NICE αναφέρει και τον βελονισμό με πίεση (ασκοπίεση) ως συμπληρωματική επιλογή.
• Καούρα. Το NICE συστήνει πρώτα αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής. Αν δεν αρκούν, το NICE προτείνει δοκιμή με αντιόξινο ή αλγινικό σκεύασμα, με οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού.
• Κολπικά υγρά. Το NICE αναφέρει ότι η αύξηση των υγρών είναι συχνή στην εγκυμοσύνη. Αν όμως συνοδεύεται από φαγούρα, πόνο, άσχημη μυρωδιά ή τσούξιμο στην ούρηση, μπορεί να υπάρχει λοίμωξη που χρειάζεται εξέταση και θεραπεία.
• Συχνή ούρηση. Είναι αναμενόμενη στην αρχή της εγκυμοσύνης όταν δεν πονά. Αν υπάρχει τσούξιμο, πόνος ή πυρετός, δείτε γιατρό, γιατί μπορεί να πρόκειται για ουρολοίμωξη.

Μην παίρνετε φάρμακα, βότανα ή συμπληρώματα χωρίς να ρωτήσετε πρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας ότι επιτρέπονται στην εγκυμοσύνη.

Τεστ εγκυμοσύνης: πότε το κάνετε

Το τεστ εγκυμοσύνης ανιχνεύει την ορμόνη hCG (χοριακή γοναδοτροπίνη), που παράγεται όταν το έμβρυο αρχίσει να εμφυτεύεται. Σύμφωνα με το NHS, η ορμόνη αρχίζει να παράγεται περίπου 6 ημέρες μετά τη γονιμοποίηση, γι' αυτό ένα τεστ πολύ νωρίς μπορεί να βγει αρνητικό ενώ είστε έγκυος.

Μερικά πρακτικά σημεία από το NHS:

• Ακολουθήστε ακριβώς τις οδηγίες της συσκευασίας. Τα τεστ σπιτιού είναι αξιόπιστα όταν γίνονται σωστά.
• Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ούρα οποιασδήποτε ώρας της ημέρας. Δεν χρειάζεται να είναι τα πρώτα πρωινά.
• Ένα θετικό τεστ είναι σχεδόν πάντα σωστό.
• Ένα αρνητικό τεστ είναι λιγότερο αξιόπιστο. Μπορεί να βγει αρνητικό αν έγινε πολύ νωρίς, αν δεν τηρήθηκαν οι οδηγίες ή λόγω ορισμένων φαρμάκων.

Αρνητικό τεστ αλλά η περίοδος δεν ήρθε

Αν το τεστ βγήκε αρνητικό αλλά εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι είστε έγκυος, περιμένετε λίγες ημέρες και επαναλάβετε το τεστ. Αν και το δεύτερο είναι αρνητικό και η περίοδος δεν έρχεται, δείτε γιατρό. Η καθυστέρηση έχει και άλλες αιτίες, όπως το άγχος, οι αλλαγές στο βάρος ή οι ορμονικές διαταραχές. Περισσότερα θα βρείτε στον οδηγό για την καθυστέρηση της περιόδου.

Τεστ αίματος

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξέταση αίματος για την ορμόνη hCG, ιδίως όταν το αποτέλεσμα του τεστ ούρων δεν είναι σαφές, όταν υπάρχει αιμορραγία ή πόνος, ή όταν χρειάζεται να παρακολουθηθεί πώς αυξάνεται η ορμόνη τις πρώτες ημέρες.

Θετικό τεστ: τι κάνετε μετά

Μετά από ένα θετικό τεστ, κλείστε ραντεβού με μαιευτήρα γυναικολόγο. Οι οδηγίες του NICE για την προγεννητική φροντίδα προτείνουν η πρώτη επίσκεψη παρακολούθησης να γίνεται έως τη συμπληρωμένη 10η εβδομάδα της κύησης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει η πρώτη επαφή με επαγγελματία υγείας να γίνεται μέσα στις πρώτες 12 εβδομάδες.

Στο πρώτο ραντεβού ο γιατρός θα υπολογίσει την πιθανή ημερομηνία τοκετού, θα σας ρωτήσει για το ιστορικό σας και θα σας εξηγήσει ποιες εξετάσεις γίνονται και πότε. Αναλυτικά τις βρίσκετε στον οδηγό για τις εξετάσεις στην εγκυμοσύνη.

Μέχρι τότε:

• Μη σταματήσετε μόνη σας φάρμακα που παίρνετε για χρόνιο πρόβλημα υγείας. Ρωτήστε τον γιατρό που σας τα έγραψε ή τον γυναικολόγο αν πρέπει να αλλάξει κάτι.
• Συμπληρώματα. Ο ΠΟΥ συστήνει συμπλήρωμα φολικού οξέος και σιδήρου στην εγκυμοσύνη. Ποιο συμπλήρωμα και σε ποια δόση θα το πει ο γιατρός σας.
• Αλκοόλ και κάπνισμα. Το NICE περιλαμβάνει τη διακοπή του καπνίσματος και την αποφυγή του αλκοόλ στις αλλαγές που ωφελούν την εγκυμοσύνη.

Αν δεν είστε σίγουρη αν θέλετε να συνεχίσετε την εγκυμοσύνη, μπορείτε να μιλήσετε εμπιστευτικά με γυναικολόγο, που θα σας εξηγήσει τις επιλογές σας.

Αιμορραγία και πόνος στις πρώτες εβδομάδες

Λίγο αίμα στις πρώτες εβδομάδες μπορεί να είναι αθώο, όπως η αιμόρροια εμφύτευσης. Σύμφωνα με το NHS, όμως, η κολπική αιμορραγία, ο πόνος στην κοιλιά και ο πόνος στη λεκάνη μπορεί να είναι σημάδια κάποιου πιο σοβαρού προβλήματος, και θέλουν πάντα ιατρική εκτίμηση.

Δύο καταστάσεις που ο γιατρός θέλει να αποκλείσει νωρίς:

• Εξωμήτρια κύηση. Το έμβρυο εμφυτεύεται έξω από τη μήτρα, συνήθως στη σάλπιγγα. Σύμφωνα με το NHS, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από την 4η έως τη 12η εβδομάδα: αιμορραγία που διαφέρει από την περίοδο (συχνά σκούρα και διακοπτόμενη), πόνος χαμηλά στην κοιλιά, συνήθως στη μία πλευρά, πόνος στην άκρη του ώμου, πόνος ή πίεση στην τουαλέτα. Κάποιες γυναίκες δεν έχουν συμπτώματα στην αρχή.
• Αποβολή. Αιμορραγία με πόνο τύπου περιόδου μπορεί να σημαίνει αποβολή. Τι συμβαίνει και τι γίνεται μετά θα το βρείτε στον οδηγό για την αποβολή στο πρώτο τρίμηνο.

Για όλες τις γυναικολογικές παθήσεις και την εγκυμοσύνη, δείτε την ενότητα Μαιευτική και γυναικολογία.