Αποβολή στο πρώτο τρίμηνο: συμπτώματα και τι γίνεται μετά

Η αποβολή είναι η απώλεια μιας εγκυμοσύνης πριν το έμβρυο μπορεί να ζήσει έξω από τη μήτρα. Οι περισσότερες αποβολές γίνονται στο πρώτο τρίμηνο, τις πρώτες 13 εβδομάδες. Είναι συχνή: μια μεγάλη ανασκόπηση στο ιατρικό περιοδικό The Lancet υπολόγισε ότι αφορά περίπου 15 στις 100 εγκυμοσύνες που έχουν διαγνωστεί. Συνήθως οφείλεται σε πρόβλημα στην ανάπτυξη του εμβρύου και όχι σε κάτι που έκανε η γυναίκα.

Τι είναι η αποβολή

Το NHS ορίζει ως αποβολή την απώλεια της εγκυμοσύνης πριν από τις 24 εβδομάδες. Η Αμερικανική Εταιρεία Μαιευτήρων Γυναικολόγων (ACOG) ονομάζει πρώιμη απώλεια εγκυμοσύνης την αποβολή πριν από τις 13 συμπληρωμένες εβδομάδες. Αυτή είναι και η πιο συχνή μορφή.

Οι αριθμοί δείχνουν πόσο συνηθισμένη είναι. Η ανασκόπηση του Lancet του 2021 υπολογίζει περίπου 23 εκατομμύρια αποβολές τον χρόνο σε όλο τον κόσμο. Η ACOG αναφέρει ότι συμβαίνει σε περίπου 10 στις 100 γνωστές εγκυμοσύνες.

Οι μορφές της αποβολής

• Επαπειλούμενη αποβολή: υπάρχει αιμορραγία, αλλά ο υπέρηχος δείχνει καρδιακό παλμό. Σύμφωνα με το NICE, αν η αιμορραγία σταματήσει, η εγκυμοσύνη παρακολουθείται κανονικά. Αν χειροτερέψει ή κρατήσει περισσότερο από 14 ημέρες, χρειάζεται νέα εξέταση.
• Παλίνδρομη κύηση (σιωπηλή αποβολή): το έμβρυο έχει σταματήσει να αναπτύσσεται, αλλά δεν υπάρχουν συμπτώματα. Σύμφωνα με το NHS, συχνά βρίσκεται μόνο στον υπέρηχο.
• Ατελής αποβολή: έχει αρχίσει η αποβολή, αλλά μέρος του ιστού έχει μείνει στη μήτρα.
• Πλήρης αποβολή: όλος ο ιστός της εγκυμοσύνης έχει αποβληθεί.

Αποβολή: συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα είναι η κολπική αιμορραγία. Σύμφωνα με το NHS, μπορεί να είναι:

• σταγόνες ροζ, κόκκινου ή καφέ αίματος στο εσώρουχο (κηλίδες)
• ελαφριά αιμορραγία που χρειάζεται σερβιέτα
• έντονη αιμορραγία που μουσκεύει τη σερβιέτα

Άλλα συμπτώματα είναι πόνος και κράμπες χαμηλά στην κοιλιά, κομμάτια ιστού που βγαίνουν από τον κόλπο, και ξαφνική έξοδος υγρού. Μερικές φορές δεν υπάρχει κανένα σύμπτωμα και η αποβολή φαίνεται μόνο στον υπέρηχο.

Κάθε αιμορραγία σημαίνει αποβολή;

Όχι. Η ACOG σημειώνει ότι λίγο αίμα στην αρχή της εγκυμοσύνης είναι συχνό και δεν σημαίνει απαραίτητα αποβολή. Πόνος και αιμορραγία μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Μία από αυτές, η εξωμήτρια κύηση, είναι επικίνδυνη: πόνος στον ώμο, ζάλη ή λιποθυμία μαζί με αιμορραγία θέλουν άμεση εξέταση.

Γιατί γίνεται η αποβολή

Σύμφωνα με την ACOG, περίπου οι μισές πρώιμες αποβολές συμβαίνουν επειδή το έμβρυο δεν αναπτύσσεται σωστά, συνήθως λόγω λάθους αριθμού χρωμοσωμάτων. Αυτό συμβαίνει τυχαία, κατά τη γονιμοποίηση.

Η ACOG τονίζει ότι η αποβολή σχεδόν ποτέ δεν είναι ευθύνη της γυναίκας. Δεν προκαλούν αποβολή:

• η δουλειά και η άσκηση
• οι καβγάδες
• το σεξ
• η προηγούμενη χρήση αντισυλληπτικού χαπιού
• η ναυτία και οι εμετοί της εγκυμοσύνης

Ένα πέσιμο ή μια τρομάρα λίγο πριν από την αποβολή συνήθως απλώς έτυχε την ίδια περίοδο.

Τι αυξάνει τον κίνδυνο

Η ηλικία παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Σύμφωνα με την ACOG, μετά τα 40 περίπου μία στις τρεις εγκυμοσύνες καταλήγει σε αποβολή. Η ανασκόπηση του Lancet αναφέρει ως παράγοντες κινδύνου επίσης:

• ηλικία μητέρας κάτω από 20 ή πάνω από 35 ετών και ηλικία πατέρα πάνω από 40
• πολύ χαμηλό ή πολύ υψηλό βάρος
• προηγούμενες αποβολές
• κάπνισμα και αλκοόλ
• νυχτερινή εργασία, ατμοσφαιρική ρύπανση και έκθεση σε φυτοφάρμακα

Το NHS προσθέτει τον διαβήτη, τις παθήσεις του θυρεοειδούς, προβλήματα πήξης του αίματος, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και προβλήματα στη μήτρα.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με διακολπικό υπερηχογράφημα (με λεπτό ηχοβολέα μέσα στον κόλπο). Το NICE συστήνει ο γιατρός να ψάχνει πρώτα τον καρδιακό παλμό του εμβρύου.

Στις πολύ πρώιμες εβδομάδες ένας υπέρηχος δεν αρκεί πάντα. Αν το έμβρυο είναι μικρότερο από 7 χιλιοστά χωρίς παλμό, ή αν ο σάκος της κύησης είναι μικρότερος από 25 χιλιοστά χωρίς ορατό έμβρυο, το NICE συστήνει δεύτερο υπέρηχο τουλάχιστον 7 ημέρες μετά πριν μπει η διάγνωση. Η ημερομηνία της τελευταίας περιόδου μόνη της δεν αρκεί, γιατί ο κύκλος διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.

Μπορεί να γίνει και εξέταση αίματος για την ορμόνη της εγκυμοσύνης (β-χοριακή γοναδοτροπίνη, hCG). Σύμφωνα με την ACOG, τιμή που μένει χαμηλή ή πέφτει μπορεί να δείχνει απώλεια της εγκυμοσύνης, και συχνά χρειάζονται επαναλήψεις. Για το πώς λειτουργεί το τεστ, δείτε τον οδηγό για τα πρώτα συμπτώματα εγκυμοσύνης.

Αποβολή: τι γίνεται μετά τη διάγνωση

Όταν η αποβολή έχει αρχίσει, δεν μπορεί να σταματήσει, σημειώνει το NHS. Υπάρχουν τρεις τρόποι να ολοκληρωθεί, και η επιλογή γίνεται μαζί με τον γυναικολόγο:

Το NICE συστήνει την αναμονή για 7 έως 14 ημέρες ως πρώτη επιλογή. Προτείνει άλλη λύση αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας, για παράδειγμα στο τέλος του πρώτου τριμήνου, αν η γυναίκα έχει πρόβλημα πήξης, αν υπάρχουν σημάδια λοίμωξης ή αν έχει δύσκολη εμπειρία από προηγούμενη απώλεια. Αν η αναμονή δεν σας ταιριάζει, το NICE συστήνει να σας προταθούν φάρμακα.

Η ACOG αναφέρει ότι η επέμβαση προτιμάται όταν υπάρχει λοίμωξη, έντονη αιμορραγία ή άλλο πρόβλημα υγείας. Όπως κάθε επέμβαση, έχει μικρούς κινδύνους, όπως αιμορραγία, λοίμωξη και τραυματισμό της μήτρας. Η επιλογή του φαρμάκου γίνεται πάντα με οδηγία γιατρού. Για τον πόνο θα σας προταθεί παυσίπονο, όπως η παρακεταμόλη, πάντα με οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού.

Πώς επιβεβαιώνεται ότι ολοκληρώθηκε

Μετά την αναμονή ή τα φάρμακα, το NICE συστήνει τεστ εγκυμοσύνης ούρων στο σπίτι 3 εβδομάδες μετά. Αν είναι θετικό, επιστρέφετε στον γιατρό για να αποκλειστεί ότι έχει μείνει ιστός ή άλλο πρόβλημα. Αν είναι αρνητικό αλλά συνεχίζετε να αιμορραγείτε έντονα ή έχετε πόνο ή πυρετό, χρειάζεται επίσης εξέταση. Αν η αιμορραγία δεν ξεκινήσει μέσα σε 48 ώρες από τα φάρμακα, το NICE συστήνει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.

Αν η ομάδα αίματος είναι Rhesus αρνητική

Σε γυναίκες με αρνητικό Rhesus, μια ένεση ανοσοσφαιρίνης anti-D προστατεύει τις επόμενες εγκυμοσύνες. Σύμφωνα με τις οδηγίες του NICE (ενημέρωση 2026), δεν χρειάζεται σε αποβολή έως και τις 11 εβδομάδες και 6 ημέρες. Από τις 12 εβδομάδες προτείνεται όταν η αποβολή αντιμετωπίζεται με φάρμακα ή με επέμβαση. Αν σας αφορά, θα το αποφασίσει ο γιατρός σας.

Ανάρρωση στο σπίτι

Σύμφωνα με το NHS, μετά την αποβολή:

• ο πόνος στην κοιλιά μπορεί να κρατήσει λίγες ημέρες
• η αιμορραγία ή οι κηλίδες μπορεί να κρατήσουν έως 2 εβδομάδες
• η περίοδος μπορεί να έρθει έως 8 εβδομάδες μετά, και ο κύκλος μπορεί να χρειαστεί μερικούς μήνες για να γίνει όπως πριν

Για να μειωθεί ο κίνδυνος λοίμωξης, η ACOG συστήνει να μη βάζετε τίποτα στον κόλπο για 1 έως 2 εβδομάδες, ούτε ταμπόν, και να μην έχετε σεξουαλική επαφή. Το NHS συστήνει επαφή μόνο όταν περάσουν τα συμπτώματα. Ξεκουραστείτε όσο χρειάζεστε.

Η ψυχολογική πλευρά

Η αποβολή μπορεί να είναι πολύ δύσκολη εμπειρία, ακόμη και πολύ νωρίς στην εγκυμοσύνη. Η ανασκόπηση του Lancet καταγράφει αυξημένο κίνδυνο για άγχος, κατάθλιψη και μετατραυματικό στρες μετά από απώλεια εγκυμοσύνης. Ο σύντροφος μπορεί να βιώνει το πένθος διαφορετικά. Το NICE συστήνει να σας προσφερθεί επανεξέταση με επαγγελματία υγείας της επιλογής σας και πληροφορίες για υποστήριξη. Αν η θλίψη δεν υποχωρεί ή δυσκολεύεστε στην καθημερινότητα, μιλήστε με τον γιατρό σας για βοήθεια από ψυχολόγο.

Νέα εγκυμοσύνη μετά από αποβολή

Οι περισσότερες γυναίκες που έχουν μία αποβολή αποκτούν αργότερα παιδί χωρίς πρόβλημα, σημειώνουν η ACOG και το NHS. Η αποβολή στο πρώτο τρίμηνο είναι συνήθως μεμονωμένο γεγονός.

Σύμφωνα με την ACOG, μπορείτε να μείνετε έγκυος ακόμη και 2 εβδομάδες μετά από πρώιμη αποβολή, οπότε αν δεν το θέλετε ακόμη χρειάζεται αντισύλληψη. Το NHS συστήνει να προσπαθήσετε ξανά όταν νιώθετε έτοιμη και έχουν περάσει τα συμπτώματα. Η ACOG προτείνει, αν θέλετε, να περιμένετε μία περίοδο, για να υπολογίζεται πιο εύκολα η ημερομηνία τοκετού.

Αν στην επόμενη εγκυμοσύνη έχετε αιμορραγία και έχετε ήδη κάνει αποβολή, το NICE συστήνει θεραπεία με προγεστερόνη (ορμόνη που στηρίζει την εγκυμοσύνη), πάντα με οδηγία γιατρού. Αν έχετε κάνει δύο ή περισσότερες αποβολές, μπορεί να χρειαστεί ειδικός έλεγχος. Δείτε τον οδηγό για τις επαναλαμβανόμενες αποβολές και τη σελίδα Μαιευτική και γυναικολογία.