Νόσος Peyronie: αιτίες και θεραπεία της κάμψης του πέους

Η νόσος Peyronie (προφέρεται «περονί») είναι μια πάθηση όπου σχηματίζεται σκληρός, ουλώδης ιστός, μια «πλάκα», μέσα στο πέος. Η πλάκα δεν τεντώνεται όπως ο υπόλοιπος ιστός, με αποτέλεσμα το πέος να κάμπτεται ή να αλλάζει σχήμα στη στύση, μερικές φορές με πόνο. Εμφανίζεται συνήθως σε άνδρες 50 έως 60 ετών, αλλά και σε νεότερους. Ο πόνος συνήθως υποχωρεί με τον καιρό, η κάμψη όμως συχνά μένει, και υπάρχουν θεραπείες για όσους δυσκολεύονται στη σεξουαλική ζωή.

Τι είναι η νόσος Peyronie

Το πέος περιέχει δύο κυλίνδρους από σηραγγώδη ιστό, που γεμίζουν με αίμα στη στύση. Τους περιβάλλει ένα ανθεκτικό περίβλημα. Στη νόσο Peyronie, σε ένα σημείο αυτού του περιβλήματος σχηματίζεται ουλή που δεν είναι ελαστική. Όταν το πέος σε στύση μεγαλώνει, το σημείο αυτό «τραβά» και το πέος λυγίζει προς την πλευρά της πλάκας.

Μια ελαφριά κλίση του πέους στη στύση είναι φυσιολογική και δεν είναι νόσος Peyronie. Όπως σημειώνει και το NHS, το μέγεθος και το σχήμα του πέους διαφέρουν πολύ από άνδρα σε άνδρα. Σημασία έχει αν η κάμψη είναι καινούρια, αν αλλάζει, αν πονά ή αν δυσκολεύει τη σεξουαλική επαφή.

Πόσο συχνή είναι

Τα στοιχεία είναι περιορισμένα. Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες της EAU, οι μελέτες αναφέρουν συχνότητα από 0,1% έως 20,3%, υψηλότερη σε άνδρες με στυτική δυσλειτουργία και διαβήτη. Μια έρευνα στις ΗΠΑ βρήκε βέβαιη νόσο στο 0,7% των ανδρών και πιθανή σε 11%, γεγονός που δείχνει ότι συχνά δεν διαγιγνώσκεται.

Νόσος Peyronie: συμπτώματα

Τα συμπτώματα, όπως τα περιγράφει το NHS, είναι:

• σκληρό ογκίδιο ή περιοχή στον κορμό του πέους, που συχνά ξεκινά με πρήξιμο
• κάμψη στη στύση: προς τα πάνω αν η πλάκα είναι στην πάνω πλευρά, προς τα κάτω αν είναι στην κάτω, ή στο πλάι
• πόνος στη στύση, που μπορεί να δυσκολεύει τη σεξουαλική επαφή
• αλλαγές στο σχήμα, όπως στένωση στη μέση του πέους ή μείωση του μήκους
• δυσκολία στη στύση

Η στυτική δυσλειτουργία είναι συχνή σε άνδρες με νόσο Peyronie: η EAU αναφέρει ποσοστά από 30% έως 70,6%. Για τις αιτίες και τις θεραπείες της, δείτε τον οδηγό για τη στυτική δυσλειτουργία.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία δεν είναι πάντα γνωστή. Σύμφωνα με το NHS, η νόσος μπορεί μερικές φορές να ακολουθεί τραυματισμό του πέους και είναι πιο πιθανή σε άνδρες με:

• διαβήτη
• υψηλή αρτηριακή πίεση
• υψηλή χοληστερίνη
• στεφανιαία νόσο ή σκλήρυνση των αρτηριών
• οικογενειακό ιστορικό της νόσου
• ορισμένα φάρμακα

Ορισμένοι άνδρες με νόσο Peyronie έχουν παρόμοιες ουλές και σε άλλα σημεία, όπως στην παλάμη (νόσος Dupuytren, όπου τα δάχτυλα σταδιακά λυγίζουν) ή στο πέλμα.

Οι δύο φάσεις της νόσου

Οι οδηγίες της EAU ξεχωρίζουν δύο φάσεις, γιατί από αυτές εξαρτάται η θεραπεία:

• Ενεργή φάση. Τους πρώτους μήνες, με πόνο στη στύση και κάμψη που αλλάζει.
• Σταθερή φάση. Ο πόνος έχει υποχωρήσει και η κάμψη μένει ίδια για τουλάχιστον 3 μήνες.

Πώς εξελίσσεται χωρίς θεραπεία

Η μεγαλύτερη μελέτη για τη φυσική πορεία της νόσου παρακολούθησε 246 άνδρες που δεν πήραν καμία θεραπεία, για περίπου ενάμιση χρόνο κατά μέσο όρο. Ο πόνος βελτιώθηκε σε όλους όσους πονούσαν και χάθηκε εντελώς στο 89%. Η κάμψη όμως βελτιώθηκε μόνο στο 12%, έμεινε ίδια στο 40% και χειροτέρεψε στο 48%. Το μήκος του πέους μειώθηκε λίγο κατά μέσο όρο.

Με απλά λόγια: ο πόνος συνήθως περνά, αλλά η κάμψη σπάνια διορθώνεται μόνη της. Στην ίδια μελέτη, το μήκος του πέους σε τέντωμα μειώθηκε από 12,2 σε 11,4 εκατοστά κατά μέσο όρο, και περίπου ένας στους τρεις ανέφερε κάποια δυσκολία στη στύση ήδη από την αρχή.

Η EAU αναφέρει επίσης ότι περίπου 10% των ανδρών έχουν πιο σύνθετη μορφή, όπως πλάκα στην κάτω πλευρά, ασβεστοποιημένη πλάκα, στένωση σε σχήμα κλεψύδρας ή κάμψη σε περισσότερες από μία κατευθύνσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από τον ουρολόγο, κυρίως με το ιστορικό και την εξέταση. Ο γιατρός θα σας ρωτήσει πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα, αν πονάτε, αν η κάμψη αλλάζει και αν υπάρχει δυσκολία στη στύση ή στη σεξουαλική επαφή. Θα ψηλαφήσει την πλάκα, θα μετρήσει το μήκος του πέους και θα ελέγξει τα χέρια και τα πόδια για ανάλογες ουλές.

Για να εκτιμηθεί η κάμψη χρειάζεται εικόνα του πέους σε στύση. Η EAU αναφέρει ως προτιμώμενο τρόπο μια φωτογραφία που βγάζετε εσείς στο σπίτι, σε φυσική στύση, ενώ στο ιατρείο μπορεί να προκληθεί στύση με ένεση φαρμάκου ή με συσκευή κενού.

Το υπερηχογράφημα δείχνει την πλάκα και αν έχει ασβεστοποιηθεί. Το υπερηχογράφημα Doppler, γνωστό και ως τρίπλεξ, εκτιμά τη ροή του αίματος, κάτι χρήσιμο όταν υπάρχει στυτική δυσλειτουργία ή πριν από χειρουργείο. Το μέγεθος της πλάκας δεν δείχνει πόσο θα λυγίσει το πέος. Η αξονική και η μαγνητική τομογραφία δεν χρειάζονται συνήθως.

Νόσος Peyronie: θεραπεία

Αν τα συμπτώματα είναι ήπια, μπορεί να μη χρειάζεται θεραπεία. Το NHS προτείνει θεραπεία όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή δημιουργούν προβλήματα, όπως πόνο στο σεξ, πεσμένη διάθεση ή χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η EAU τονίζει ότι πριν από οποιαδήποτε θεραπεία πρέπει να ενημερωθείτε πλήρως για όλες τις επιλογές και τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Χωρίς χειρουργείο

Οι θεραπείες χωρίς χειρουργείο αφορούν κυρίως την ενεργή φάση ή τους άνδρες που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να χειρουργηθούν. Τα αποτελέσματα των μελετών συχνά αντικρούονται. Σύμφωνα με την EAU:

• Αντιφλεγμονώδη χρησιμοποιούνται για τον πόνο στην ενεργή φάση.
• Κρουστικά κύματα (θεραπεία με ηχητικά κύματα) μπορεί να βοηθήσουν στον πόνο, αλλά δεν διορθώνουν την κάμψη.
• Χάπια για τη στύση (αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5) χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει και στυτική δυσλειτουργία.
• Ενέσεις μέσα στην πλάκα. Οι ενέσεις κολλαγενάσης, ενός ενζύμου που διασπά τον ουλώδη ιστό, μείωσαν σε μελέτες την κάμψη και το μέγεθος της πλάκας. Για άλλες ενέσεις, όπως με υαλουρονικό οξύ ή πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια, τα στοιχεία είναι ακόμη περιορισμένα.
• Συσκευές έλξης ή κενού μπορεί να μειώσουν την κάμψη, ως μέρος ενός συνδυασμού θεραπειών. Χρειάζονται καθημερινή χρήση για μήνες, και τα στοιχεία είναι περιορισμένα.

Όλα τα φάρμακα και οι ενέσεις γίνονται μόνο με οδηγία και παρακολούθηση γιατρού. Αποφύγετε θεραπείες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο με υποσχέσεις για «ίσιωμα» χωρίς επιστημονικά στοιχεία.

Χειρουργείο: πότε γίνεται

Σύμφωνα με την EAU, χειρουργείο γίνεται μόνο όταν η νόσος έχει σταθεροποιηθεί, δηλαδή η κάμψη μένει ίδια για 3 έως 6 μήνες, και όταν η κάμψη δυσκολεύει τη σεξουαλική επαφή. Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι επέμβασης:

Ο στόχος της επέμβασης είναι ένα πέος «λειτουργικά ίσιο», ώστε να είναι δυνατή η σεξουαλική επαφή. Όπως σημειώνει και το NHS, συνήθως δεν είναι δυνατόν να επανέλθει πλήρως στο σχήμα που είχε πριν. Η EAU αναφέρει ότι οι πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν μείωση του μήκους, στυτική δυσλειτουργία, μούδιασμα, εκ νέου κάμψη και ψηλαφητά ράμματα κάτω από το δέρμα. Συχνά γίνεται ταυτόχρονα και περιτομή, για να μη δημιουργηθούν προβλήματα στην ακροποσθία μετά την επέμβαση.

Η ψυχολογική πλευρά

Η νόσος Peyronie επηρεάζει συχνά τη διάθεση, την αυτοεκτίμηση και τη σχέση. Η EAU συστήνει να αξιολογείται η ενόχληση που προκαλεί η νόσος, γιατί επηρεάζει και την επιλογή θεραπείας. Η ανοιχτή συζήτηση με τον γιατρό και τη σύντροφο, και όπου χρειάζεται με ψυχολόγο ή σεξολόγο, βοηθά. Το NHS υπενθυμίζει ότι οι γιατροί βλέπουν συχνά αυτό το πρόβλημα και δεν υπάρχει λόγος αμηχανίας.