Ινωδογόνο: φυσιολογικές τιμές και πότε ελέγχεται

Το ινωδογόνο είναι πρωτεΐνη που φτιάχνει το ήπαρ και χρειάζεται για να πήξει το αίμα και να σταματήσει μια αιμορραγία. Η μέτρησή του γίνεται με απλή αιμοληψία και ζητείται κυρίως όταν υπάρχει αιμορραγία χωρίς εξήγηση ή όταν άλλες εξετάσεις πήξης βγουν παθολογικές. Σε ενήλικες η συνήθης φυσιολογική τιμή είναι 200 έως 400 mg/dL.

Το ινωδογόνο λέγεται και παράγοντας I της πήξης. Στο φύλλο αποτελεσμάτων μπορεί να το δείτε ως FIB ή fibrinogen.

Τι είναι το ινωδογόνο

Όταν τραυματίζεται ένα αγγείο, ο οργανισμός ενεργοποιεί μια σειρά από πρωτεΐνες, τους παράγοντες πήξης. Στο τέλος αυτής της διαδικασίας το ινωδογόνο, που κυκλοφορεί διαλυμένο στο αίμα, μετατρέπεται σε ίνες ινώδους. Οι ίνες πλέκονται σαν δίχτυ και, μαζί με τα αιμοπετάλια, φτιάχνουν έναν σταθερό θρόμβο που κλείνει το σημείο της αιμορραγίας.

Όταν το σημείο επουλωθεί, ο θρόμβος διαλύεται. Από τη διάλυσή του προκύπτουν μικρά θραύσματα, μεταξύ των οποίων και τα D-dimers, που μετριούνται όταν υπάρχει υποψία θρόμβωσης.

Το ινωδογόνο είναι επίσης πρωτεΐνη οξείας φάσης. Αυτό σημαίνει ότι ανεβαίνει γρήγορα σε κάθε φλεγμονή ή βλάβη ιστού, όπως συμβαίνει και με την CRP.

Πότε ελέγχεται το ινωδογόνο

Το ινωδογόνο δεν είναι εξέταση ρουτίνας. Ο γιατρός το ζητά συνήθως μαζί με άλλες εξετάσεις πήξης, όπως ο χρόνος προθρομβίνης (PT) και ο χρόνος μερικής θρομβοπλαστίνης (aPTT), όταν:

• έχετε αιμορραγία που δεν εξηγείται ή κρατά περισσότερο από όσο θα έπρεπε
• οι χρόνοι πήξης PT ή aPTT έχουν βγει παρατεταμένοι
• υπάρχει υποψία διάχυτης ενδαγγειακής πήξης, μιας σοβαρής κατάστασης όπου οι παράγοντες πήξης καταναλώνονται σε όλο το σώμα
• κάποιος συγγενής έχει κληρονομική έλλειψη ή ανωμαλία του ινωδογόνου
• χρειάζεται παρακολούθηση της πήξης σε χρόνια πάθηση, όπως η νόσος του ήπατος
• στην εγκυμοσύνη, όταν υπάρχει υποψία αποκόλλησης του πλακούντα από το τοίχωμα της μήτρας

Μερικές φορές το ινωδογόνο ζητείται μαζί με άλλους δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου. Δεν είναι όμως βασική εξέταση για την εκτίμηση του κινδύνου, και δεν υπάρχει θεραπεία που να στοχεύει ειδικά στο υψηλό ινωδογόνο.

Ινωδογόνο: φυσιολογικές τιμές

Σύμφωνα με την αμερικανική Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (MedlinePlus), οι φυσιολογικές τιμές σε ενήλικες είναι:

• 200 έως 400 mg/dL, που αντιστοιχούν σε 2,0 έως 4,0 g/L.

Τα όρια διαφέρουν λίγο από εργαστήριο σε εργαστήριο, ανάλογα με τη μέθοδο. Ισχύει το εύρος αναφοράς που γράφει το δικό σας φύλλο αποτελεσμάτων. Προσέξτε και τη μονάδα: μια τιμή «3,2» σε g/L είναι ίδια με «320» σε mg/dL.

Στα παιδιά και στην εγκυμοσύνη τα όρια είναι διαφορετικά. Τα αποτελέσματα ενός παιδιού τα ερμηνεύει ο παιδίατρος και μιας εγκύου ο γιατρός που παρακολουθεί την κύηση.

Αν έχετε κάνει μετάγγιση αίματος τον τελευταίο μήνα, πείτε το στον γιατρό, γιατί μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.

Υψηλό ινωδογόνο: τι σημαίνει

Υψηλό ινωδογόνο σημαίνει συνήθως ότι στον οργανισμό υπάρχει φλεγμονή ή βλάβη ιστού. Η αύξηση δεν είναι ειδική: δεν δείχνει ποια είναι η αιτία ούτε πού βρίσκεται το πρόβλημα. Συνήθως είναι προσωρινή και η τιμή επιστρέφει στα φυσιολογικά όταν περάσει αυτό που την προκάλεσε.

Συχνοί λόγοι για υψηλό ινωδογόνο είναι:

• οξείες λοιμώξεις και κάθε οξεία φλεγμονή
• χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα
• τραυματισμός
• στεφανιαία νόσος, έμφραγμα και εγκεφαλικό
• καρκίνος, όπως το λέμφωμα Hodgkin

Μέτρια αύξηση εμφανίζεται και χωρίς αρρώστια:

• στην εγκυμοσύνη
• με τα αντισυλληπτικά χάπια, την ορμονική θεραπεία της εμμηνόπαυσης και άλλα οιστρογόνα
• στο κάπνισμα

Επειδή το ινωδογόνο ανεβαίνει σε φλεγμονές όπως η CRP και η ταχύτητα καθίζησης (ΤΚΕ), ο γιατρός μπορεί να τα διαβάσει μαζί. Καμία από αυτές τις εξετάσεις δεν βάζει μόνη της διάγνωση.

Υψηλό ινωδογόνο και καρδιά

Μεγάλη ανάλυση 31 μελετών με πάνω από 154.000 συμμετέχοντες χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή νόσο βρήκε ότι όσο υψηλότερο ήταν το ινωδογόνο, τόσο μεγαλύτερος ήταν ο κίνδυνος για στεφανιαία νόσο και εγκεφαλικό. Οι ερευνητές σημειώνουν όμως ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι το ινωδογόνο προκαλεί αυτά τα προβλήματα. Μπορεί απλώς να συνυπάρχει με άλλους παράγοντες κινδύνου.

Στην πράξη, ένα υψηλό ινωδογόνο είναι λόγος να ελεγχθούν οι γνωστοί παράγοντες κινδύνου, όπως η χοληστερίνη, η πίεση, το σάκχαρο και το κάπνισμα. Όταν το ινωδογόνο είναι αυξημένο, μπορεί να αυξάνεται και ο κίνδυνος για θρόμβο, γι' αυτό συζητήστε το αποτέλεσμα με τον γιατρό σας.

Πώς μειώνεται το ινωδογόνο

Δεν υπάρχει φάρμακο ειδικά για το υψηλό ινωδογόνο. Αν οφείλεται σε εγκυμοσύνη ή σε οξεία φλεγμονή, επιστρέφει συνήθως μόνο του στα φυσιολογικά. Αν οφείλεται σε χρόνια πάθηση, πέφτει όταν η πάθηση ρυθμιστεί με τη θεραπεία της.

Αν ο γιατρός το συνδέσει με καρδιαγγειακό κίνδυνο, βοηθούν οι ίδιες αλλαγές που βοηθούν την καρδιά: διακοπή του καπνίσματος, απώλεια βάρους αν χρειάζεται, τακτική άσκηση και έλεγχος της χοληστερίνης. Μην ξεκινάτε συμπληρώματα ή φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού.

Χαμηλό ινωδογόνο: τι σημαίνει

Χαμηλό ινωδογόνο σημαίνει ότι το αίμα μπορεί να μην πήζει σωστά, με αποτέλεσμα αιμορραγίες. Είναι λιγότερο συχνό από το υψηλό και χρειάζεται πάντα εκτίμηση από γιατρό.

Οι κυριότερες αιτίες είναι:

• Κατανάλωση του ινωδογόνου: όπως στη διάχυτη ενδαγγειακή πήξη ή σε μεγάλη αιμορραγία. Πρόκειται για καταστάσεις που αντιμετωπίζονται στο νοσοκομείο.
• Μειωμένη παραγωγή: σε σοβαρή νόσο του ήπατος ή σε υποσιτισμό.
• Κληρονομικές διαταραχές: σπάνιες παθήσεις όπου το ήπαρ δεν φτιάχνει καθόλου ινωδογόνο ή φτιάχνει λίγο. Σε μια άλλη σπάνια διαταραχή, τη δυσινωδογοναιμία, η ποσότητα είναι φυσιολογική αλλά η πρωτεΐνη δεν λειτουργεί σωστά.
• Ταχεία διάσπαση του ινώδους και ορισμένα φάρμακα, όπως τα θρομβολυτικά, τα αναβολικά στεροειδή και το βαλπροϊκό.
• Μεγάλες μεταγγίσεις αίματος.

Συμπτώματα που μπορεί να συνοδεύουν το χαμηλό ινωδογόνο είναι αιματώματα χωρίς λόγο, ματώματα στα ούλα ή στη μύτη, αιμορραγία που δεν σταματά μετά από τραυματισμό ή επέμβαση, και αργή επούλωση των πληγών. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και την αποφασίζει ο αιματολόγος ή ο γιατρός του νοσοκομείου.

Ινωδογόνο στην εγκυμοσύνη

Στην εγκυμοσύνη το ινωδογόνο ανεβαίνει φυσιολογικά. Γι' αυτό μια τιμή πάνω από τα όρια των μη εγκύων είναι συνήθως αναμενόμενη και δεν σημαίνει από μόνη της πρόβλημα. Επιστρέφει στα φυσιολογικά μετά την εγκυμοσύνη.

Στην εγκυμοσύνη ο γιατρός μπορεί να ζητήσει ινωδογόνο σε υποψία αποκόλλησης του πλακούντα. Ποια τιμή είναι αναμενόμενη για την εβδομάδα κύησης που διανύετε το κρίνει ο γυναικολόγος σας. Μην συγκρίνετε τις τιμές σας με όρια από άλλες πηγές ή από άλλες εγκύους.

Ινωδογόνο και D-dimers: ποια η διαφορά

Οι δύο εξετάσεις συχνά μπερδεύονται, γιατί αφορούν και οι δύο την πήξη, αλλά μετρούν διαφορετικά πράγματα:

• Ινωδογόνο: μετρά την πρώτη ύλη του θρόμβου, την πρωτεΐνη που κυκλοφορεί διαλυμένη στο αίμα πριν γίνει ινώδες. Δείχνει αν υπάρχει αρκετό ινωδογόνο για να πήξει σωστά το αίμα.
• D-dimers: μετρούν τα θραύσματα που μένουν όταν ένας θρόμβος έχει ήδη σχηματιστεί και διαλύεται. Δείχνουν ότι στο σώμα γίνεται σχηματισμός και διάλυση θρόμβου.

Γι' αυτό το ινωδογόνο ζητείται κυρίως όταν ο γιατρός ψάχνει την αιτία μιας αιμορραγίας, ενώ τα D-dimers όταν θέλει να αποκλείσει θρόμβωση στις φλέβες ή πνευμονική εμβολή. Στη διάχυτη ενδαγγειακή πήξη ζητούνται και τα δύο, μαζί με τα αιμοπετάλια και τους χρόνους πήξης, γιατί εκεί ο οργανισμός φτιάχνει θρόμβους και ταυτόχρονα ξοδεύει τους παράγοντες πήξης.

Πώς γίνεται η εξέταση

Η αιμοληψία γίνεται από φλέβα του χεριού και κρατά λίγα λεπτά. Στα μικρά παιδιά μπορεί να γίνει και με τρύπημα στο δάχτυλο. Η εξέταση δεν χρειάζεται νηστεία ή άλλη προετοιμασία. Αν όμως γίνεται μαζί με άλλες εξετάσεις που θέλουν νηστεία, δείτε πώς να προετοιμαστείτε για τις εξετάσεις αίματος.

Ενημερώστε τον γιατρό για όλα τα φάρμακα που παίρνετε, καθώς και για πρόσφατη μετάγγιση, γιατί επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Αν έχετε τάση για αιμορραγίες, πείτε το πριν από την αιμοληψία: ο κίνδυνος να ματώσει περισσότερο το σημείο είναι λίγο μεγαλύτερος.

Με παραπεμπτικό γιατρού η εξέταση γίνεται σε δημόσιες δομές ή σε εργαστήρια συμβεβλημένα με τον ΕΟΠΥΥ, όπου πληρώνετε ποσοστό συμμετοχής. Χωρίς παραπεμπτικό η τιμή διαφέρει από εργαστήριο σε εργαστήριο. Περισσότερες εξετάσεις αίματος θα βρείτε στη σελίδα των διαγνωστικών εξετάσεων.