Ανοιχτή μαγνητική τομογραφία: για ποιους είναι

Η ανοιχτή μαγνητική είναι μαγνητική τομογραφία σε μηχάνημα που δεν έχει κλειστό σωλήνα: ο μαγνήτης βρίσκεται πάνω και κάτω από το σώμα και τα πλάγια μένουν ανοιχτά. Απευθύνεται κυρίως σε όσους δεν αντέχουν τον κλειστό χώρο ή δεν χωρούν άνετα στο κλασικό μηχάνημα. Συνήθως όμως έχει χαμηλότερη ένταση μαγνητικού πεδίου, διαρκεί περισσότερο και δεν δίνει πάντα την ίδια λεπτομέρεια εικόνας.

Τα βασικά της εξέτασης, δηλαδή η προετοιμασία, τα μέταλλα και τα εμφυτεύματα, το σκιαγραφικό και η κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ, είναι ίδια με κάθε μαγνητική. Θα τα βρείτε στον οδηγό για τη μαγνητική τομογραφία. Εδώ εξηγούμε μόνο τι αλλάζει όταν το μηχάνημα είναι ανοιχτό.

Τι είναι η ανοιχτή μαγνητική

Στον κλασικό, «κλειστό» μαγνητικό τομογράφο ξαπλώνετε σε ένα κρεβάτι που μπαίνει μέσα σε σωλήνα. Στον ανοιχτό τομογράφο ο μαγνήτης έχει άλλο σχήμα, συχνά σαν μεγάλο «C» ή σαν δύο οριζόντιες πλάκες. Έτσι το μηχάνημα δεν ακουμπά τόσο κοντά στο σώμα και βλέπετε τον χώρο γύρω σας.

Η εξέταση γίνεται με τον ίδιο τρόπο: ξαπλώνετε, μένετε ακίνητοι, ακούτε θορύβους από το μηχάνημα και μιλάτε με τον τεχνολόγο από μικρόφωνο. Δεν χρησιμοποιείται ακτινοβολία ούτε στην ανοιχτή ούτε στην κλειστή μαγνητική.

Για ποιους είναι η ανοιχτή μαγνητική

Η ανοιχτή μαγνητική είναι μια επιλογή για όσους δυσκολεύονται ή δεν μπορούν να κάνουν την εξέταση σε κλειστό μηχάνημα. Οι πιο συχνές περιπτώσεις είναι:

• Κλειστοφοβία: ο έντονος φόβος για τους κλειστούς χώρους.
• Μεγάλο σωματικό μέγεθος: κάθε τομογράφος έχει όριο βάρους και διάμετρο ανοίγματος. Ένας άνθρωπος με μεγάλο σωματικό μέγεθος μπορεί να μη χωρά σε ορισμένα κλειστά μηχανήματα.
• Άγχος μετά από κακή εμπειρία: όποιος διέκοψε στο παρελθόν μια μαγνητική από πανικό συχνά φοβάται να ξαναμπεί σε σωλήνα.
• Παιδιά: κάποια παιδιά ηρεμούν περισσότερο όταν βλέπουν τον χώρο γύρω τους ή τον γονιό τους. Δείτε πιο κάτω τι αλλάζει στα παιδιά.
• Ηλικιωμένοι και άτομα με αναπηρία: όταν η είσοδος στον σωλήνα προκαλεί άγχος ή η θέση είναι δύσκολη. Αν όμως υπάρχει πόνος που δεν επιτρέπει να μείνετε ακίνητοι για πολύ, η μεγαλύτερη διάρκεια της ανοιχτής μπορεί να είναι πρόβλημα.

Για τους περισσότερους ανθρώπους χωρίς τέτοιες δυσκολίες, η κλειστή μαγνητική είναι συνήθως η πρώτη επιλογή, γιατί δίνει καλύτερη εικόνα σε λιγότερο χρόνο.

Ανοιχτή μαγνητική σε παιδιά

Στα παιδιά το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι συνήθως ο χώρος αλλά η ακινησία. Ένα παιδί που φοβάται, πονά ή είναι πολύ μικρό δύσκολα μένει ακίνητο όση ώρα χρειάζεται, και η κίνηση θολώνει τις εικόνες. Επειδή η ανοιχτή μαγνητική συνήθως κρατά περισσότερο, αυτό μπορεί να γίνει πιο δύσκολο, όχι πιο εύκολο.

Όταν χρειάζεται, η εξέταση γίνεται με αναισθησία, που την αποφασίζουν ο γιατρός και το κέντρο. Τότε θα σας ζητήσουν το παιδί να μη φάει ή να μην πιει για κάποιες ώρες πριν. Αν το παιδί αρρωστήσει τις προηγούμενες ημέρες, ενημερώστε το κέντρο, γιατί συνήθως δεν δίνεται αναισθησία σε παιδί που είναι ή ήταν πρόσφατα άρρωστο και το ραντεβού μπορεί να χρειαστεί να αλλάξει.

Για μεγαλύτερα παιδιά βοηθά να τους εξηγήσετε από πριν τι θα δουν και τι θα ακούσουν. Ρωτήστε το κέντρο αν μπορείτε να μείνετε κοντά τους στην αίθουσα.

Ανοιχτή ή κλειστή μαγνητική: ποιες είναι οι διαφορές

Η βασική διαφορά είναι η ένταση του μαγνητικού πεδίου, που μετριέται σε Tesla (T). Οι κλειστοί τομογράφοι των νοσοκομείων και των διαγνωστικών κέντρων είναι συνήθως 1,5 T ή 3 T και αποτελούν το καθιερωμένο πρότυπο. Πολλοί ανοιχτοί τομογράφοι είναι χαμηλού πεδίου, έως 1 T, γιατί αυτός ο τύπος μαγνήτη επιτρέπει πιο ανοιχτό σχήμα.

Από την ένταση του πεδίου εξαρτώνται τρία πράγματα που σας αφορούν:

• Ποιότητα εικόνας: με χαμηλότερο πεδίο το σήμα είναι πιο ασθενές. Σε μικρές περιοχές, όπως δάχτυλα και καρπός, η λεπτομέρεια μπορεί να μην αρκεί.
• Διάρκεια: για να βγουν καθαρές εικόνες χρειάζονται μεγαλύτερες λήψεις. Η εξέταση κρατά περισσότερο από την ίδια εξέταση σε κλειστό μηχάνημα.
• Θόλωμα από κίνηση: όσο μεγαλύτερη η διάρκεια, τόσο πιο πιθανό είναι να κουνηθείτε και να θολώσουν οι εικόνες.

Η ανοιχτή μαγνητική έχει και πλεονεκτήματα πέρα από τον χώρο. Τα σύγχρονα μηχανήματα χαμηλού πεδίου έχουν βελτιωθεί πολύ σε σχέση με τα παλαιότερα. Σε μυοσκελετικά προβλήματα, όπως τραυματισμοί συνδέσμων και τενόντων ή εκφυλιστικές αλλοιώσεις, μπορούν να δώσουν χρήσιμη διάγνωση. Κοντά σε μεταλλικά ορθοπαιδικά εμφυτεύματα, το χαμηλότερο πεδίο συχνά δημιουργεί λιγότερες παραμορφώσεις στην εικόνα.

Ούτε όλοι οι ανοιχτοί τομογράφοι είναι ίδιοι. Υπάρχουν μοντέλα με διαφορετική ένταση πεδίου και διαφορετικό άνοιγμα, γι' αυτό αξίζει να ρωτήσετε το κέντρο τι μηχάνημα έχει.

Βοηθά πραγματικά η ανοιχτή μαγνητική στην κλειστοφοβία;

Βοηθά πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν λύνει το πρόβλημα για όλους. Σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη στη Γερμανία, 174 ασθενείς με κλειστοφοβία χωρίστηκαν σε ανοιχτό τομογράφο και σε σύγχρονο κλειστό τομογράφο με κοντό σωλήνα. Η εξέταση δεν ολοκληρώθηκε λόγω κλειστοφοβίας στο 26% της ομάδας του ανοιχτού και στο 39% της ομάδας του κλειστού. Η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική.

Η ίδια μελέτη έδειξε ότι η εξέταση στον ανοιχτό τομογράφο κράτησε περισσότερο, λόγω της διαφορετικής έντασης πεδίου. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι ούτε τα σύγχρονα μηχανήματα εξαλείφουν την κλειστοφοβία.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η ανοιχτή μαγνητική είναι μία από τις λύσεις και όχι η μόνη. Αν ο φόβος σας είναι έντονος, συζητήστε τον με τον γιατρό σας πριν κλείσετε ραντεβού.

Άλλες λύσεις αν φοβάστε τους κλειστούς χώρους

Πριν ή αντί για την ανοιχτή μαγνητική, υπάρχουν και άλλα πράγματα που βοηθούν:

• Πείτε το από πριν στο κέντρο. Ο τεχνολόγος μπορεί να σας εξηγήσει τι θα ακούσετε και να μιλά μαζί σας σε όλη την εξέταση.
• Ζητήστε να έρθει μαζί σας κάποιος δικός σας, εφόσον το επιτρέπουν οι κανόνες ασφαλείας του κέντρου.
• Ρωτήστε για ηρεμιστικό. Ο γιατρός μπορεί να σας δώσει ένα ήπιο ηρεμιστικό πριν από την εξέταση. Τότε χρειάζεστε συνοδό για την επιστροφή και δεν οδηγείτε για 24 ώρες.
• Ρωτήστε για τομογράφο με φαρδύ ή κοντό σωλήνα. Είναι κλειστοί τομογράφοι υψηλού πεδίου με περισσότερο χώρο, που για κάποιους ανθρώπους είναι αρκετοί.

Πότε μπορεί να μην αρκεί η ανοιχτή μαγνητική

Ο γιατρός που ζητά την εξέταση ξέρει τι ακριβώς ψάχνει και αν χρειάζεται συγκεκριμένη ένταση πεδίου. Σε κάποιες εξετάσεις, όπως όταν χρειάζεται μεγάλη λεπτομέρεια σε μικρές δομές, μπορεί να προτιμήσει κλειστό τομογράφο υψηλού πεδίου.

Αν σας πουν ότι χρειάζεται κλειστό μηχάνημα και φοβάστε, μη ματαιώσετε την εξέταση. Συζητήστε τις λύσεις της προηγούμενης ενότητας. Μια εξέταση που ολοκληρώνεται με καλή ποιότητα εικόνας σας γλιτώνει από επανάληψη.

Για συχνές αιτίες παραπομπής, όπως η δισκοκήλη στη μέση ή η ρήξη μηνίσκου στο γόνατο, ρωτήστε τον γιατρό σας αν η ανοιχτή μαγνητική του κέντρου σας είναι κατάλληλη.

Τι να ρωτήσετε το κέντρο πριν κλείσετε ραντεβού

• Τι ένταση πεδίου (Tesla) έχει ο ανοιχτός τομογράφος;
• Είναι κατάλληλος για την περιοχή που θέλει να δει ο γιατρός μου;
• Πόση ώρα θα κρατήσει περίπου η εξέταση;
• Ποιο είναι το όριο βάρους του κρεβατιού;
• Μπορεί να είναι κάποιος μαζί μου στην αίθουσα;
• Εκτελεί το κέντρο παραπεμπτικά ΕΟΠΥΥ για μαγνητική και πόση είναι η αναμονή;

Δεν έχουν όλα τα κέντρα ανοιχτό τομογράφο, οπότε ρωτήστε πριν από το ραντεβού. Περισσότερες εξετάσεις θα βρείτε στις διαγνωστικές εξετάσεις, ενώ για το κόστος και τον ΕΟΠΥΥ ισχύουν όσα γράφουμε στον οδηγό για το πώς γίνεται και τι καλύπτεται στη μαγνητική.