Holter ρυθμού: πώς γίνεται και τι καταγράφει

Το Holter ρυθμού είναι μια μικρή φορητή συσκευή που καταγράφει συνεχώς τον ρυθμό της καρδιάς σας για 24 έως 48 ώρες, όσο κάνετε τις συνηθισμένες δραστηριότητές σας. Είναι ουσιαστικά ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα που διαρκεί μέρες αντί για λίγα δευτερόλεπτα. Δεν πονάει και δεν χρειάζεται προετοιμασία.

Θα το ακούσετε και ως Holter καρδιάς ή 24ωρο Holter. Οι γιατροί το λένε και περιπατητικό ηλεκτροκαρδιογράφημα.

Τι είναι το Holter ρυθμού

Το απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) στο ιατρείο καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς για λίγα δευτερόλεπτα. Αν μια διαταραχή του ρυθμού εμφανίζεται μόνο κάποιες ώρες της ημέρας, είναι εύκολο να μη φανεί εκείνη τη στιγμή.

Το Holter λύνει αυτό το πρόβλημα. Μικρά αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια στο στήθος συνδέονται με καλώδια σε μια συσκευή που λειτουργεί με μπαταρία. Η συσκευή γράφει κάθε χτύπο της καρδιάς για όσο τη φοράτε. Στο τέλος ο γιατρός διαβάζει την καταγραφή και ψάχνει αν υπήρξε κάποια μη φυσιολογική αλλαγή στον ρυθμό.

Πότε ζητείται Holter

Ο γιατρός ζητά Holter όταν θέλει να δει πώς συμπεριφέρεται η καρδιά σας στην καθημερινότητα. Οι πιο συχνοί λόγοι είναι:

• αίσθημα παλμών, δηλαδή η αίσθηση ότι η καρδιά χτυπά δυνατά, γρήγορα ή ακανόνιστα
• λιποθυμία (συγκοπή) ή σχεδόν λιποθυμία χωρίς σαφή εξήγηση
• έλεγχος μετά από έμφραγμα
• έλεγχος όταν ξεκινάτε ένα νέο φάρμακο για την καρδιά

Για τη λιποθυμία, η βρετανική κατευθυντήρια οδηγία NICE προτείνει περιπατητική καταγραφή του ρυθμού όταν η αιτία μπορεί να είναι αρρυθμία. Το είδος της καταγραφής εξαρτάται από το πόσο συχνά συμβαίνουν τα επεισόδια, όπως εξηγούμε παρακάτω.

Το Holter δεν είναι εξέταση ρουτίνας για όλους. Δεν περιλαμβάνεται στις βασικές εξετάσεις του προληπτικού ελέγχου, που θα βρείτε στον οδηγό μας για το check up ανάλογα με την ηλικία. Ζητείται όταν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος.

Πώς μπαίνει το Holter

Η τοποθέτηση κρατά λίγα λεπτά και γίνεται στο ιατρείο ή στο διαγνωστικό κέντρο:

• Καθαρίζεται το δέρμα στο στήθος. Σε ορισμένους ανθρώπους χρειάζεται ξύρισμα σε μικρά σημεία, για να κολλήσουν καλά τα ηλεκτρόδια.
• Κολλιούνται τα ηλεκτρόδια, μικρά αυτοκόλλητα που άγουν το ηλεκτρικό σήμα της καρδιάς.
• Τα ηλεκτρόδια συνδέονται με καλώδια στη συσκευή, που τη φοράτε σε θήκη στη μέση ή κρεμασμένη στον λαιμό, ή την κρατάτε σε τσέπη.
• Ο τεχνικός ή ο γιατρός ξεκινά την καταγραφή και σας εξηγεί τι να κάνετε αν ξεκολλήσει κάποιο ηλεκτρόδιο.

Δεν χρειάζεται νηστεία ή άλλη προετοιμασία. Κάντε όμως μπάνιο πριν πάτε, γιατί όσο φοράτε το Holter δεν μπορείτε να κάνετε ντους ή μπάνιο. Αν έχετε αλλεργία σε λευκοπλάστη ή σε κόλλες, πείτε το πριν από την τοποθέτηση.

Τι κάνετε όσο φοράτε το Holter

Συνεχίζετε κανονικά την καθημερινότητά σας. Ο σκοπός της εξέτασης είναι να καταγράψει την καρδιά όπως λειτουργεί στη ζωή σας, όχι σε συνθήκες ηρεμίας. Αν τα συμπτώματά σας εμφανίζονται συνήθως όταν γυμνάζεστε, ο γιατρός μπορεί να σας ζητήσει να γυμναστείτε και όσο φοράτε τη συσκευή.

Το ημερολόγιο

Θα σας δοθεί ένα ημερολόγιο, χάρτινο ή στη συσκευή. Γράφετε τι κάνατε και πότε, για παράδειγμα περπάτημα, ανέβασμα σκάλας, φαγητό, ύπνο ή έντονη συναισθηματική φόρτιση. Γράφετε επίσης κάθε σύμπτωμα με την ακριβή ώρα: παλμούς, ζάλη, πόνο στο στήθος, δύσπνοια.

Το ημερολόγιο είναι εξίσου σημαντικό με την καταγραφή. Βοηθά τον γιατρό να συνδέσει αυτό που νιώσατε με αυτό που έκανε η καρδιά εκείνη τη στιγμή. Μια αρρυθμία που συμπίπτει με τα συμπτώματά σας λέει πολύ περισσότερα από μια αρρυθμία που δεν τη νιώσατε.

Τι να αποφεύγετε

Όσο φοράτε το Holter, αποφεύγετε:

• να βραχεί η συσκευή (ντους, μπάνιο, κολύμπι)
• τις ηλεκτρικές κουβέρτες
• τους μαγνήτες
• τους ανιχνευτές μετάλλων
• τις περιοχές με υψηλή τάση ρεύματος

Ρωτήστε τον τεχνικό αν υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να αποφύγετε με τη συγκεκριμένη συσκευή. Αν ξεκολλήσει ηλεκτρόδιο, κολλήστε το ξανά όπως σας έδειξαν. Αν η συσκευή σβήσει πριν τελειώσει η καταγραφή, ενημερώστε το ιατρείο.

Η συσκευή πρέπει να μένει κοντά στο σώμα και τη νύχτα, γι' αυτό ο ύπνος μπορεί να είναι λίγο πιο δύσκολος. Κάποιοι άνθρωποι έχουν ερεθισμό στο δέρμα από τα αυτοκόλλητα. Αν σας ενοχλεί, ενημερώστε το ιατρείο που το τοποθέτησε.

Τι καταγράφει το Holter και τι δείχνουν τα αποτελέσματα

Το Holter καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό και τη συχνότητα σε όλη τη διάρκεια της εξέτασης. Μετά την αφαίρεση, η καταγραφή αναλύεται και ο γιατρός τη διαβάζει μαζί με το ημερολόγιό σας.

Φυσιολογικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι δεν υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στον ρυθμό και ότι η συχνότητα δεν ήταν υπερβολικά αργή ή γρήγορη. Είναι φυσιολογικό ο σφυγμός να ανεβαίνει με την κίνηση και να πέφτει στον ύπνο.

Μη φυσιολογικό αποτέλεσμα μπορεί να δείξει διάφορες αρρυθμίες, όπως:

• κολπική μαρμαρυγή ή κολπικό πτερυγισμό, όπου οι πάνω κοιλότητες της καρδιάς χτυπούν ακανόνιστα ή πολύ γρήγορα
• ταχυκαρδία, δηλαδή γρήγορο ρυθμό, όπως η παροξυσμική υπερκοιλιακή ταχυκαρδία που ξεκινά και σταματά ξαφνικά
• βραδυκαρδία, δηλαδή αργό ρυθμό
• κοιλιακή ταχυκαρδία, γρήγορο ρυθμό από τις κάτω κοιλότητες της καρδιάς

Ορισμένες αλλαγές στην καταγραφή μπορεί να σημαίνουν ότι η καρδιά δεν παίρνει αρκετό οξυγόνο σε κάποιες στιγμές. Η ερμηνεία είναι δουλειά του γιατρού, που θα σας πει αν ένα εύρημα χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο ή θεραπεία. Ένα αποτέλεσμα χωρίς ευρήματα δεν αποκλείει πάντα πρόβλημα, αν τα συμπτώματα δεν εμφανίστηκαν όσο φορούσατε τη συσκευή.

Αν έχετε κολπική μαρμαρυγή ή άλλη αρρυθμία και ταυτόχρονα ροχαλίζετε έντονα ή νυστάζετε τη μέρα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει έλεγχο και για υπνική άπνοια.

Holter 24 ωρών, 48 ωρών ή μεγαλύτερη καταγραφή

Το κλασικό Holter φοριέται 24 έως 48 ώρες. Αυτό αρκεί όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται σχεδόν κάθε μέρα. Αν συμβαίνουν πιο σπάνια, η πιθανότητα να «πιαστούν» σε δύο μέρες είναι μικρή, και ο γιατρός μπορεί να επιλέξει μεγαλύτερη καταγραφή:

• Καταγραφέας συμβάντων (event recorder): φοριέται για εβδομάδες, έως και 30 ημέρες. Σε ορισμένους τύπους πατάτε ένα κουμπί όταν νιώθετε σύμπτωμα, και η συσκευή αποθηκεύει τον ρυθμό λίγο πριν, κατά τη διάρκεια και μετά. Κάποιοι ενεργοποιούνται και μόνοι τους όταν ανιχνεύσουν αρρυθμία.
• Αυτοκόλλητο patch: συσκευή χωρίς καλώδια που κολλά στο στήθος και καταγράφει συνεχώς για 14 ημέρες.
• Εμφυτεύσιμος καταγραφέας (loop recorder): μικρή συσκευή που τοποθετείται κάτω από το δέρμα του στήθους με τοπική αναισθησία και μπορεί να μείνει 3 χρόνια ή και περισσότερο. Χρησιμοποιείται κυρίως για αραιά επεισόδια παλμών ή λιποθυμίας.

Για τη λιποθυμία που μπορεί να οφείλεται σε αρρυθμία, το NICE συστήνει Holter (έως 48 ώρες αν χρειαστεί) όταν τα επεισόδια συμβαίνουν αρκετές φορές την εβδομάδα. Όταν συμβαίνουν κάθε μία έως δύο εβδομάδες, προτείνει εξωτερικό καταγραφέα συμβάντων, και όταν είναι πιο αραιά, εμφυτεύσιμο καταγραφέα. Το ποια συσκευή σας ταιριάζει το αποφασίζει ο γιατρός με βάση το ιστορικό σας.

Holter ρυθμού και Holter πίεσης: ποια η διαφορά

Είναι δύο διαφορετικές εξετάσεις με παρόμοιο όνομα. Το Holter ρυθμού καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς με ηλεκτρόδια στο στήθος. Το Holter πίεσης είναι μια περιχειρίδα στο μπράτσο που μετρά αυτόματα την αρτηριακή πίεση ανά τακτά διαστήματα για ένα 24ωρο.

Το Holter πίεσης χρησιμοποιείται κυρίως για να επιβεβαιωθεί αν έχετε υπέρταση. Σύμφωνα με το NICE, προτείνεται όταν η πίεση στο ιατρείο είναι από 140/90 έως 180/120 mmHg. Αν ο γιατρός σας έγραψε «Holter», βεβαιωθείτε ποιο από τα δύο εννοεί πριν κλείσετε ραντεβού.

Κόστος και ΕΟΠΥΥ

Με παραπεμπτικό από γιατρό, το Holter ρυθμού γίνεται σε δημόσια νοσοκομεία και σε ιδιωτικούς παρόχους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ, όπου πληρώνετε ποσοστό συμμετοχής. Χωρίς παραπεμπτικό η τιμή διαφέρει από πάροχο σε πάροχο, γι' αυτό ρωτήστε πριν. Ρωτήστε επίσης πόσες μέρες χρειάζεται για να βγει η γνωμάτευση, γιατί η καταγραφή πρέπει πρώτα να αναλυθεί.

Για άλλες εξετάσεις που ζητούνται συχνά, όπως η γενική αίματος, δείτε τη σελίδα των διαγνωστικών εξετάσεων.