Ωτοπλαστική: σε ποια ηλικία γίνεται και τι περιλαμβάνει

Η ωτοπλαστική είναι χειρουργική επέμβαση που φέρνει πιο κοντά στο κεφάλι τα αυτιά που προεξέχουν ή διορθώνει το σχήμα τους. Γίνεται συνήθως σε παιδιά από 5 ετών και πάνω, όταν ο χόνδρος του αυτιού είναι αρκετά σταθερός, αλλά και σε εφήβους και ενήλικες. Διαρκεί περίπου μία έως δύο ώρες και η τομή κρύβεται πίσω από το αυτί.

Τα αυτιά που προεξέχουν (οι γιατροί λένε «προπέτεια των αυτιών», στην καθημερινή γλώσσα «πεταχτά αυτιά») δεν είναι πρόβλημα υγείας. Δεν επηρεάζουν την ακοή. Μπορεί όμως να ενοχλούν, ειδικά τα παιδιά στο σχολείο.

Τι είναι η ωτοπλαστική

Η ωτοπλαστική αλλάζει τη θέση ή το σχήμα του χόνδρου του αυτιού. Συνήθως τα αυτιά προεξέχουν επειδή μια φυσιολογική πτυχή του χόνδρου δεν έχει σχηματιστεί πλήρως ή επειδή ο χόνδρος είναι πιο ανεπτυγμένος. Ο χειρουργός αναδιπλώνει ή μετακινεί τον χόνδρο ώστε το αυτί να έρθει πιο κοντά στο κεφάλι.

Η επέμβαση λέγεται και πινναπλαστική. Γίνεται στο ένα ή και στα δύο αυτιά.

Σε ποια ηλικία γίνεται η ωτοπλαστική

Η ωτοπλαστική γίνεται συνήθως από την ηλικία των 5 ετών και μετά. Το NHS εξηγεί ότι σε μικρότερα παιδιά τα αυτιά μεγαλώνουν ακόμη και ο χόνδρος είναι πολύ μαλακός για να κρατήσει τα ράμματα.

Η Αμερικανική Εταιρεία Πλαστικών Χειρουργών (ASPS) θεωρεί καλό υποψήφιο το παιδί που:

• είναι υγιές
• έχει συνήθως συμπληρώσει τα 5 έτη ή έχει χόνδρο αρκετά σταθερό για διόρθωση
• συνεργάζεται και ακολουθεί οδηγίες
• μπορεί να πει πώς νιώθει και δεν αντιδρά όταν συζητιέται η επέμβαση

Το τελευταίο έχει σημασία. Ένα παιδί που δεν θέλει την επέμβαση ή δεν καταλαβαίνει τι θα γίνει, δεν είναι έτοιμο, ακόμη κι αν οι γονείς το θέλουν. Δεν χάνετε κάτι αν περιμένετε να το ζητήσει το ίδιο το παιδί.

Σε αντίθεση με τη ρινοπλαστική, που περιμένει να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του προσώπου, η ωτοπλαστική μπορεί να γίνει ήδη από την παιδική ηλικία. Δεν υπάρχει πάνω όριο ηλικίας. Ενήλικες κάνουν ωτοπλαστική με τα ίδια κριτήρια υγείας.

Στα μωρά: νάρθηκες αντί για χειρουργείο

Σε νεογνά, ο χόνδρος του αυτιού είναι ακόμη πολύ μαλακός. Σύμφωνα με το NHS, πριν από την ηλικία των 6 μηνών μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικοί νάρθηκες στο αυτί, που διορθώνουν το σχήμα χωρίς πόνο και χωρίς χειρουργείο. Αν προσέξετε μετά τη γέννηση ότι το μωρό έχει αυτιά που προεξέχουν, ρωτήστε νωρίς τον παιδίατρο.

Ποιος δεν είναι κατάλληλος

Η ωτοπλαστική αναβάλλεται ή δεν γίνεται όταν:

• το παιδί είναι μικρότερο από 5 ετών
• υπάρχουν χρόνιες λοιμώξεις στο αυτί που δεν έχουν αντιμετωπιστεί, όπως επαναλαμβανόμενη ωτίτιδα
• υπάρχει σοβαρή πάθηση που δυσκολεύει την επούλωση
• ο ενήλικας καπνίζει και δεν μπορεί να σταματήσει πριν και μετά την επέμβαση
• ο ενδιαφερόμενος, παιδί ή ενήλικας, δεν τη θέλει ο ίδιος ή περιμένει κάτι που η επέμβαση δεν μπορεί να δώσει

Ωτοπλαστική: πώς γίνεται

Η ωτοπλαστική γίνεται σε χειρουργείο. Στα μικρά παιδιά γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία. Σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία. Την κάνει πλαστικός χειρουργός ή ωτορινολαρυγγολόγος.

Στην κλασική ωτοπλαστική, όπως την περιγράφει το NHS, ο χειρουργός:

• κάνει μια μικρή τομή στο πίσω μέρος του αυτιού
• αφαιρεί μικρά κομμάτια χόνδρου, αν χρειάζεται
• βάζει ράμματα στο πίσω μέρος του αυτιού, που κρατούν το νέο σχήμα ή τη νέα θέση

Υπάρχει και τεχνική χωρίς τομή στο δέρμα. Ο χειρουργός κάνει τον χόνδρο πιο εύκαμπτο με μια βελόνα και τον σταθεροποιεί με ράμματα. Δεν ταιριάζει σε όλα τα αυτιά. Ρωτήστε τον χειρουργό ποια τεχνική προτείνει για εσάς και γιατί.

Η επέμβαση διαρκεί συνήθως μία έως δύο ώρες. Με τοπική αναισθησία, οι περισσότεροι γυρίζουν σπίτι την ίδια ημέρα. Στο τέλος μπορεί να τοποθετηθεί επίδεσμος γύρω από το κεφάλι.

Πώς είναι η ανάρρωση

Η ανάρρωση είναι συνήθως ήπια και τα περισσότερα παιδιά γυρίζουν στο σχολείο σε μία με δύο εβδομάδες. Τις πρώτες ημέρες τα αυτιά πονούν και είναι ευαίσθητα. Ο πόνος συνήθως ελέγχεται με απλά παυσίπονα, όπως σας πει ο γιατρός.

Αν υπάρχει επίδεσμος γύρω από το κεφάλι, κρατήστε τον καθαρό και στεγνό και μην τον βγάζετε. Η ASPS προειδοποιεί ότι αν αφαιρεθεί νωρίτερα, μπορεί να χαθεί μέρος της διόρθωσης. Μέχρι να βγει, τα μαλλιά δεν πλένονται. Μπορεί να χρειαστεί κορδέλα για τη νύχτα για αρκετές εβδομάδες, ώστε τα αυτιά να μη διπλώνουν στον ύπνο.

Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα κατά το NHS:

• 5 με 10 ημέρες: βγαίνει ο επίδεσμος και τα ράμματα, αν δεν είναι απορροφήσιμα
• 1 με 2 εβδομάδες: τα περισσότερα παιδιά επιστρέφουν στο σχολείο
• 4 με 6 εβδομάδες: επιτρέπεται συνήθως το κολύμπι
• περίπου 8 εβδομάδες: επιτρέπονται τα αθλήματα με επαφή

Προστατέψτε τις τομές από τον ήλιο, από τριβή και από χτυπήματα μέχρι να επουλωθούν.

Πριν από την επέμβαση

Πριν αποφασίσετε, το NHS προτείνει να είστε σίγουροι για τον λόγο που θέλετε την επέμβαση και να μη βιαστείτε. Για ένα παιδί, αυτό σημαίνει να μιλήσετε μαζί του ήρεμα, χωρίς πίεση, και να το ακούσετε. Αν το παιδί δέχεται πειράγματα στο σχολείο, αξίζει να ενημερώσετε και τους εκπαιδευτικούς, ό,τι κι αν αποφασίσετε.

Για την προετοιμασία:

• πείτε στον γιατρό όλα τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που παίρνει ο ασθενής, καθώς και τις αλλεργίες του
• αν είστε ενήλικας και καπνίζετε, ρωτήστε πόσο καιρό πριν και μετά πρέπει να σταματήσετε
• ακολουθήστε τις οδηγίες νηστείας που θα σας δώσει ο αναισθησιολόγος
• κανονίστε από πριν την απουσία από το σχολείο ή τη δουλειά και τη μετακίνηση προς το σπίτι

Εξηγήστε στο παιδί με απλά λόγια τι θα γίνει: ότι θα κοιμηθεί κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ότι μετά θα φοράει για λίγες ημέρες επίδεσμο στο κεφάλι, ότι δεν θα λούζεται μέχρι να βγει και ότι τα αυτιά θα πονούν λίγο στην αρχή. Ένα παιδί που ξέρει τι να περιμένει συνεργάζεται πιο εύκολα στην ανάρρωση.

Κίνδυνοι και αποτέλεσμα

Η ωτοπλαστική θεωρείται γενικά ασφαλής επέμβαση και οι περισσότεροι είναι ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμα. Όπως κάθε χειρουργείο, έχει κινδύνους.

Μετά την επέμβαση είναι συχνά:

• μια μικρή ουλή πίσω από κάθε αυτί, που ξεθωριάζει με τον καιρό
• αυτιά πονεμένα και ευαίσθητα για αρκετές εβδομάδες
• μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα για αρκετές εβδομάδες
• ελαφριές μελανιές για περίπου δύο εβδομάδες

Πιο σπάνια μπορεί να εμφανιστούν:

• αιμάτωμα, δηλαδή συλλογή αίματος κάτω από το δέρμα του αυτιού
• λοίμωξη ή φλεγμονή του χόνδρου
• δύσκαμπτα αυτιά για μερικούς μήνες
• ασυμμετρία ανάμεσα στα δύο αυτιά
• ράμματα που φαίνονται στην επιφάνεια ή ενοχλούν
• αντιαισθητική ουλή
• επιστροφή των αυτιών προς τα έξω, που μπορεί να χρειαστεί νέα επέμβαση

Δεν υπάρχει εγγύηση για τέλεια συμμετρία. Τα δύο αυτιά δεν είναι ποτέ ακριβώς ίδια, ούτε πριν ούτε μετά.

Πώς θα επιλέξετε χειρουργό

Επιλέξτε πλαστικό χειρουργό ή ωτορινολαρυγγολόγο με εμπειρία στην ωτοπλαστική, εγγεγραμμένο στον ιατρικό σύλλογο, που χειρουργεί σε αδειοδοτημένη κλινική ή νοσοκομείο. Δείτε περισσότερα στη σελίδα της πλαστικής χειρουργικής. Προσέξτε τις διαφημίσεις στο διαδίκτυο, γιατί κάποιες κλινικές πληρώνουν για να εμφανίζονται πρώτες στις αναζητήσεις. Η πρώτη θέση στα αποτελέσματα δεν λέει τίποτα για την εμπειρία του χειρουργού.

Στη συνεδρία γνωριμίας ρωτήστε:

• πόσες ωτοπλαστικές έχει κάνει και πόσες είχαν επιπλοκές
• ποια τεχνική και ποια αναισθησία προτείνει
• πώς θα γίνει η παρακολούθηση και τι γίνεται αν τα αυτιά ξαναπεταχτούν

Πριν από την επέμβαση υπογράφεται έντυπο συναίνεσης. Για τα παιδιά το υπογράφουν οι γονείς, αλλά καλό είναι ο χειρουργός να μιλήσει και με το ίδιο το παιδί, με απλά λόγια, για το τι θα γίνει.