ΕΙΔΗΣΕΙΣ · ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ
PSA σε μεγάλη ηλικία: μελέτη σε 1,4 εκατομμύρια άνδρες δείχνει πού γίνονται περιττές εξετάσεις
Μελέτη στο JAMA Internal Medicine για το PSA σε μεγάλη ηλικία: σε άνδρες άνω των 80 ή με μικρό προσδόκιμο ζωής ο έλεγχος σπάνια ωφελεί. Τι ισχύει.
Η εξέταση PSA σε μεγάλη ηλικία, σε άνδρες που έχουν μικρό προσδόκιμο ζωής, θεωρείται εξέταση χαμηλής αξίας, επειδή σπάνια τους ωφελεί. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι η συχνότητα με την οποία γίνεται διαφέρει πολύ ανάλογα με το σύστημα υγείας που παρακολουθεί τον ασθενή. Η μελέτη έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν και του συστήματος υγείας βετεράνων των ΗΠΑ και δημοσιεύθηκε ηλεκτρονικά στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 στο ιατρικό περιοδικό JAMA Internal Medicine.
Τι εξέτασε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα στοιχεία 1,41 εκατομμυρίου Αμερικανών βετεράνων 65 ετών και άνω, με μέση ηλικία 71 έτη, από το 2004 έως το 2023. Όλοι είχαν δικαίωμα περίθαλψης και στο σύστημα υγείας των βετεράνων και στο δημόσιο πρόγραμμα ασφάλισης ηλικιωμένων Medicare. Σύγκριναν πόσο συχνά γινόταν εξέταση PSA και βιοψία προστάτη, ανάλογα με το πού παρακολουθούνταν κυρίως οι ασθενείς από τον γιατρό τους.
Τι βρήκε
- Η εξέταση PSA μειώθηκε σε όλους από το 2008 έως το 2017, περισσότερο στο σύστημα των βετεράνων.
- Από το 2018 έως το 2023, σε άνδρες 80 ετών και άνω, οι εξετάσεις PSA ήταν περίπου 30% λιγότερες στο σύστημα των βετεράνων από ό,τι στο Medicare: περίπου 188 έναντι 268 εξετάσεων ανά 1.000 άνδρες τον χρόνο. Το ίδιο ίσχυε και για τις βιοψίες, περίπου 3,4 έναντι 5,1 ανά 1.000 άνδρες τον χρόνο.
- Σε άνδρες με προσδόκιμο ζωής κάτω από 5 χρόνια, οι εξετάσεις PSA ήταν επίσης λιγότερες στο σύστημα των βετεράνων.
- Αντίθετα, σε άνδρες 65 έως 69 ετών, που έχουν περισσότερες πιθανότητες να ωφεληθούν, το σύστημα των βετεράνων έκανε λίγο περισσότερες εξετάσεις.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι στο σύστημα των βετεράνων η συχνότητα των εξετάσεων ταιριάζει καλύτερα με την πιθανότητα να ωφεληθεί ο ασθενής. Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης στις ΗΠΑ, που δείχνει συσχετίσεις και όχι αιτίες.
Τι λένε οι ευρωπαϊκές οδηγίες
Οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU) για τον καρκίνο του προστάτη, έκδοση 2026, γράφουν ότι οι άνδρες χωρίς συμπτώματα με προσδόκιμο ζωής κάτω από 15 χρόνια είναι απίθανο να ωφεληθούν από την έγκαιρη διάγνωση. Συστήνουν ο έλεγχος να σταματά με βάση το προσδόκιμο ζωής και τη γενική κατάσταση της υγείας, και όχι μόνο με βάση την ηλικία.
Η ίδια οδηγία προτείνει να συζητείται η εξέταση PSA με καλά ενημερωμένους άνδρες από τα 50, ή νωρίτερα αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος. Για τις τιμές, την προετοιμασία και το τι ανεβάζει το PSA, δείτε τον οδηγό μας για το PSA. Αν έχετε ενοχλήσεις στην ούρηση, δείτε και τον οδηγό για τη νυκτουρία.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΕΣΑΣ
Αν είστε άνω των 75 ή 80 ετών, χωρίς συμπτώματα από τον προστάτη, συζητήστε με τον γιατρό σας αν χρειάζεται να συνεχίσετε τις τακτικές μετρήσεις PSA. Η απάντηση εξαρτάται από τη γενική σας υγεία, όχι μόνο από την ηλικία.
Αν έχετε συμπτώματα, όπως δυσκολία στην ούρηση ή αίμα στα ούρα, η εξέταση δεν είναι προληπτική. Μιλήστε με τον γιατρό σας ανεξάρτητα από την ηλικία.
Αν είστε νεότερος και σε καλή υγεία, η απόφαση για το PSA παίρνεται μετά από συζήτηση με τον γιατρό σας για τα οφέλη και τα μειονεκτήματα.
ΠΗΓΕΣ
- Bryant AK, VanDeusen A, Klamerus ML, et al. Prostate Cancer Screening and Likelihood of Benefit in Veterans Affairs and Fee-for-Service Medicare. JAMA Intern Med. Published online 28 September 2026
- PubMed: Prostate Cancer Screening and Likelihood of Benefit in Veterans Affairs and Fee-for-Service Medicare (PMID 42804174)
- EAU-EANM-ESTRO-ESUR-ISUP-SIOG Guidelines on Prostate Cancer 2026: Diagnostic Evaluation. European Association of Urology
Θέματα: Καρκίνος προστάτη PSA
