Μετάβαση στο περιεχόμενο
Newsletter

ΩΡΛ · ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Βραχνάδα που δεν φεύγει: αιτίες, εξετάσεις και πότε να ανησυχήσετε

Vintage μικρόφωνο σε σκηνή με φώτα στο φόντο

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

  • Η βραχνάδα οφείλεται συνήθως σε λαρυγγίτιδα από ίωση και περνά σε 1 έως 2 εβδομάδες.
  • Ξεκούραση της φωνής χωρίς ψίθυρο, υγρά και υγρός αέρας βοηθούν. Η αντιβίωση συνήθως δεν χρειάζεται.
  • Βραχνάδα που δεν φεύγει ή δεν βελτιώνεται σε 4 εβδομάδες χρειάζεται λαρυγγοσκόπηση από ωτορινολαρυγγολόγο.
  • Σε καπνιστές, σε ανθρώπους άνω των 45 και όταν υπάρχει ογκίδιο στον λαιμό ή δυσκολία στην κατάποση, η εξέταση πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση.
  • Συχνά η θεραπεία είναι θεραπεία φωνής με λογοθεραπευτή. Χειρουργείο χρειάζεται μόνο για ορισμένες βλάβες.
Περιεχόμενα (13)
  1. Τι είναι η βραχνάδα και πώς βγαίνει η φωνή
  2. Βραχνάδα: οι πιο συχνές αιτίες
  3. Πόσο κρατά η βραχνάδα από λαρυγγίτιδα
  4. Πώς φεύγει η βραχνάδα: τι βοηθά στο σπίτι
  5. Βραχνάδα που δεν φεύγει: πότε χρειάζεται εξέταση
  6. Βραχνάδα και καρκίνος: πότε να ανησυχήσετε
  7. Λαρυγγοσκόπηση: πώς γίνεται η εξέταση
  8. Θεραπεία ανάλογα με την αιτία
  9. Βραχνάδα στα παιδιά
  10. Πώς προστατεύετε τη φωνή σας
  11. Πότε να δείτε γιατρό
  12. Συχνές ερωτήσεις
  13. Πηγές

Η βραχνάδα είναι η αλλαγή στον ήχο της φωνής: η φωνή ακούγεται τραχιά, βραχνή, ξέπνοη ή κουρασμένη, ή αλλάζει η ένταση και ο τόνος της. Τις περισσότερες φορές οφείλεται σε λαρυγγίτιδα από ίωση και περνά μόνη της σε 1 έως 2 εβδομάδες. Βραχνάδα που δεν φεύγει ή δεν βελτιώνεται μέσα σε 4 εβδομάδες χρειάζεται εξέταση του λάρυγγα από ωτορινολαρυγγολόγο.

Οι γιατροί τη λένε δυσφωνία. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Ωτορινολαρυγγολογίας, σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους θα έχει δυσφωνία κάποια στιγμή στη ζωή του. Οι περισσότερες αιτίες είναι αθώες. Η επίμονη βραχνάδα όμως μπορεί να είναι και το πρώτο σημάδι μιας σοβαρής πάθησης, γι’ αυτό η διάρκειά της μετρά.

Τι είναι η βραχνάδα και πώς βγαίνει η φωνή

Η φωνή παράγεται στον λάρυγγα, το όργανο στο μπροστινό μέρος του λαιμού που λέμε και «φωνητικό κουτί». Μέσα του υπάρχουν δύο φωνητικές χορδές. Όταν αναπνέετε είναι ανοιχτές. Όταν μιλάτε ή τραγουδάτε έρχονται κοντά και πάλλονται με τον αέρα που βγαίνει από τους πνεύμονες, και έτσι βγαίνει ο ήχος.

Βραχνάδα έχετε όταν οι φωνητικές χορδές δεν κλείνουν σωστά ή δεν πάλλονται ομοιόμορφα. Μπορεί να είναι πρησμένες, να έχουν πάνω τους ένα μικρό εξόγκωμα ή να μην κινούνται κανονικά. Όταν η φωνή χάνεται εντελώς και μπορείτε μόνο να ψιθυρίσετε, μιλάμε για αφωνία.

Στην εφηβεία η αλλαγή στον τόνο της φωνής, το γνωστό «σπάσιμο», είναι φυσιολογική και δεν θεωρείται πρόβλημα.

Βραχνάδα: οι πιο συχνές αιτίες

Οι περισσότερες αιτίες της βραχνάδας δεν είναι σοβαρές. Οι πιο συχνές είναι:

  • Λαρυγγίτιδα: φλεγμονή του λάρυγγα, συνήθως από ίωση μαζί με κρυολόγημα ή γρίπη. Ο βλεννογόνος πρήζεται και η φωνή βραχνιάζει.
  • Κακή ή υπερβολική χρήση της φωνής: φωνές, τραγούδι πάνω από τις δυνατότητές σας, ομιλία με δυνατή μουσική για ώρες. Με τον καιρό μπορεί να σχηματιστούν οζίδια (μικρές πυκνώσεις) ή πολύποδες (μαλακά εξογκώματα) στις φωνητικές χορδές.
  • Παλινδρόμηση στον λάρυγγα: όξινο περιεχόμενο από το στομάχι ανεβαίνει ως τον λαιμό και ερεθίζει τον λάρυγγα.
  • Κάπνισμα και άτμισμα: ο καπνός περνά πάνω από τις φωνητικές χορδές, τις ξεραίνει και τις ερεθίζει. Οι πολύποδες των φωνητικών χορδών συνδέονται συχνά με το κάπνισμα.
  • Παθήσεις των πνευμόνων, όπως το άσθμα, που μειώνουν τον αέρα που χρειάζεται η φωνή.
  • Ένταση των μυών και άγχος, που αλλάζουν τον τρόπο που αναπνέετε και μιλάτε.
  • Πρόβλημα στην κίνηση μιας φωνητικής χορδής, όταν επηρεάζεται το νεύρο της, για παράδειγμα μετά από χειρουργείο στον θυρεοειδή, στον λαιμό ή στον θώρακα.

Σπανιότερα η αιτία είναι όγκος του λάρυγγα, καλοήθης ή κακοήθης. Αυτό είναι ο λόγος που η βραχνάδα που επιμένει δεν πρέπει να αφήνεται χωρίς εξέταση.

Πόσο κρατά η βραχνάδα από λαρυγγίτιδα

Η λαρυγγίτιδα ξεκινά συνήθως απότομα, χειροτερεύει τις πρώτες 3 ημέρες και περνά μόνη της σε 1 έως 2 εβδομάδες. Εκτός από τη βραχνάδα, μπορεί να έχετε πονόλαιμο, ενοχλητικό βήχα που δεν σταματά και ανάγκη να καθαρίζετε συνεχώς τον λαιμό σας.

Συχνά η βραχνάδα έρχεται μαζί με βήχα και φλέγματα, γιατί η λαρυγγίτιδα συνοδεύει ένα κρυολόγημα. Στα παιδιά η λαρυγγίτιδα μπορεί να προκαλέσει και πυρετό 38 °C ή περισσότερο και άρνηση για φαγητό ή νερό.

Αν η φωνή σας βραχνιάζει μετά από ένα βράδυ με φωνές ή τραγούδι, συνήθως επανέρχεται σε λίγες ημέρες με ξεκούραση.

Πώς φεύγει η βραχνάδα: τι βοηθά στο σπίτι

Η βραχνάδα από λαρυγγίτιδα ή από κούραση της φωνής βελτιώνεται συνήθως με απλά μέτρα:

  • Ξεκουράστε τη φωνή σας. Μιλάτε όσο λιγότερο γίνεται και, όταν μιλάτε, με χαμηλή φωνή.
  • Μην ψιθυρίζετε. Ο ψίθυρος κουράζει τις φωνητικές χορδές περισσότερο από την ήσυχη ομιλία.
  • Πίνετε αρκετά υγρά σε μικρές γουλιές μέσα στη μέρα. Αποφεύγετε τα πολλά ανθρακούχα, την πολλή καφεΐνη και το αλκοόλ, που αφυδατώνουν.
  • Κρατήστε τον αέρα υγρό. Η κεντρική θέρμανση και το κλιματιστικό ξεραίνουν τον αέρα. Οι εισπνοές ατμού βοηθούν επίσης.
  • Αποφύγετε τον καπνό και τους χώρους με σκόνη.
  • Μην καθαρίζετε συνεχώς τον λαιμό σας. Αντί γι’ αυτό, πιείτε μια γουλιά νερό και καταπιείτε δυνατά.
  • Γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο μπορεί να ανακουφίσουν τον πονόλαιμο στους ενήλικες. Δεν είναι κατάλληλες για μικρά παιδιά.

Για τον πονόλαιμο ο φαρμακοποιός μπορεί να προτείνει παυσίπονο ή παστίλιες, πάντα με οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού.

Βραχνάδα που δεν φεύγει: πότε χρειάζεται εξέταση

Βραχνάδα που δεν φεύγει ή δεν βελτιώνεται μέσα σε 4 εβδομάδες χρειάζεται λαρυγγοσκόπηση, δηλαδή εξέταση του λάρυγγα με κάμερα. Αυτό συστήνουν οι αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη δυσφωνία. Οι οδηγίες προσθέτουν ότι η εξέταση πρέπει να γίνεται νωρίτερα, ανεξάρτητα από τη διάρκεια, όταν υπάρχει υποψία για σοβαρή αιτία.

Οι ωτορινολαρυγγολόγοι της Βρετανίας (ENT UK) συστήνουν να δείτε γιατρό αν:

  • η βραχνάδα κρατά πάνω από 4 εβδομάδες
  • η φωνή βραχνιάζει ξανά και ξανά χωρίς λόγο
  • ο πονόλαιμος ή η δυσκολία στην κατάποση κρατά πάνω από 2 εβδομάδες

Αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν καπνίζετε ή πίνετε αλκοόλ πάνω από τα συνιστώμενα όρια.

Ο γιατρός θα ζητήσει γρηγορότερη εξέταση του λάρυγγα όταν η βραχνάδα εμφανίζεται:

  • μετά από πρόσφατο χειρουργείο στο κεφάλι, στον λαιμό ή στον θώρακα
  • μετά από πρόσφατη διασωλήνωση, δηλαδή σωλήνα αναπνοής σε γενική αναισθησία ή εντατική
  • μαζί με ογκίδιο στον λαιμό
  • μαζί με δυσκολία στην αναπνοή ή θορυβώδη αναπνοή
  • σε καπνιστή
  • σε άνθρωπο που η δουλειά του στηρίζεται στη φωνή, όπως εκπαιδευτικοί, τραγουδιστές ή ηθοποιοί

Βραχνάδα και καρκίνος: πότε να ανησυχήσετε

Τις περισσότερες φορές η βραχνάδα δεν οφείλεται σε καρκίνο. Η βραχνάδα ή η αλλαγή στη φωνή που δεν φεύγει είναι όμως από τα πιο συχνά συμπτώματα του καρκίνου του λάρυγγα, και συχνά το πρώτο.

Άλλα σημάδια που πρέπει να σας κάνουν να εξεταστείτε χωρίς καθυστέρηση είναι:

  • ογκίδιο ή πρήξιμο στον λαιμό
  • πόνος ή δυσκολία στην κατάποση
  • δυσκολία στην αναπνοή
  • πόνος στο αυτί που δεν περνά
  • κακοσμία από το στόμα
  • απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια

Οι βρετανικές οδηγίες του NICE για τον γρήγορο εντοπισμό του καρκίνου ζητούν ταχεία παραπομπή σε ειδικό για ανθρώπους 45 ετών και άνω με επίμονη βραχνάδα χωρίς εξήγηση. Το κάπνισμα και το αλκοόλ είναι οι βασικοί παράγοντες κινδύνου. Αν ο καρκίνος βρεθεί νωρίς, η θεραπεία μπορεί να είναι ευκολότερη. Περισσότερα για τα σημάδια θα βρείτε στον οδηγό για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου.

Λαρυγγοσκόπηση: πώς γίνεται η εξέταση

Ο ωτορινολαρυγγολόγος θα σας ρωτήσει πότε ξεκίνησε η βραχνάδα, αν σταθερή ή πηγαινοέρχεται, πόσο χρησιμοποιείτε τη φωνή σας, αν καπνίζετε και αν έχετε κάνει πρόσφατα κάποιο χειρουργείο. Θα εξετάσει επίσης τον λαιμό σας για ογκίδια.

Η βασική εξέταση είναι η λαρυγγοσκόπηση. Ο γιατρός περνά από τη μύτη μια λεπτή, εύκαμπτη κάμερα και βλέπει τις φωνητικές χορδές καθώς αναπνέετε και μιλάτε. Γίνεται στο ιατρείο και δεν χρειάζεται εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Αξονική ή μαγνητική τομογραφία δεν είναι η πρώτη εξέταση. Οι αμερικανικές οδηγίες συστήνουν να μη γίνονται πριν ο γιατρός δει τον λάρυγγα, γιατί συνήθως δεν απαντούν στο ερώτημα. Ζητούνται αργότερα, αν η λαρυγγοσκόπηση δείξει κάτι που χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση.

Θεραπεία ανάλογα με την αιτία

Η θεραπεία της βραχνάδας εξαρτάται από το τι θα δείξει η εξέταση. Γι’ αυτό τα φάρμακα «στα τυφλά» συνήθως δεν βοηθούν.

Αντιβίωση, κορτιζόνη και αντιόξινα

Οι αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες είναι σαφείς σε τρία σημεία:

  • Αντιβίωση δεν πρέπει να δίνεται συστηματικά για τη βραχνάδα. Η λαρυγγίτιδα είναι συνήθως ιογενής.
  • Κορτιζόνη δεν πρέπει να δίνεται συστηματικά πριν ο γιατρός δει τον λάρυγγα.
  • Αντιόξινα φάρμακα για την παλινδρόμηση δεν πρέπει να δίνονται για βραχνάδα χωρίς άλλα συμπτώματα, αν δεν έχει γίνει πρώτα λαρυγγοσκόπηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα φάρμακα αυτά δεν έχουν ποτέ θέση. Σημαίνει ότι πρώτα χρειάζεται διάγνωση.

Θεραπεία φωνής (φωνοθεραπεία)

Στους περισσότερους ανθρώπους που εξετάζονται για βραχνάδα δεν βρίσκεται κανένα εξόγκωμα. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος που χρησιμοποιούν τη φωνή, συνήθως με υπερβολική προσπάθεια. Ο λογοθεραπευτής με εξειδίκευση στη φωνή δείχνει ασκήσεις και τεχνικές που βελτιώνουν την ποιότητά της, συνήθως σε περισσότερες από μία συνεδρίες.

Οι αμερικανικές οδηγίες συστήνουν έντονα τη θεραπεία φωνής όταν η αιτία μπορεί να βελτιωθεί με αυτήν, όπως συχνά στα οζίδια. Συστήνουν επίσης να έχει γίνει λαρυγγοσκόπηση πριν ξεκινήσει.

Χειρουργείο

Πολύποδες, οζίδια και κύστεις που δεν βελτιώνονται με θεραπεία φωνής, καθώς και κάθε βλάβη που μπορεί να είναι κακοήθης, αφαιρούνται με μικρολαρυγγοσκόπηση. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία: ο χειρουργός περνά από το στόμα έναν λεπτό μεταλλικό σωλήνα ως τον λάρυγγα και δουλεύει με μικροσκόπιο. Διαρκεί συνήθως περίπου 30 λεπτά και τις περισσότερες φορές επιστρέφετε σπίτι την ίδια μέρα. Ο ιστός που αφαιρείται στέλνεται για βιοψία.

Σε ορισμένες παθήσεις, όπως η σπασμωδική δυσφωνία, όπου οι μύες του λάρυγγα σφίγγουν ακούσια, η θεραπεία γίνεται με ενέσεις αλλαντικής τοξίνης στον λάρυγγα.

Βραχνάδα στα παιδιά

Η βραχνάδα στα παιδιά οφείλεται συνήθως σε λαρυγγίτιδα από ίωση και περνά όπως στους ενήλικες. Παιδιά που φωνάζουν πολύ στο παιχνίδι μπορεί επίσης να βραχνιάζουν συχνά από την κούραση της φωνής.

Οι οδηγίες για τη δυσφωνία ισχύουν για όλες τις ηλικίες. Ένα παιδί με βραχνάδα που δεν περνά σε λίγες εβδομάδες χρειάζεται εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο. Παιδί με βραχνάδα που δυσκολεύεται να αναπνεύσει χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.

Πώς προστατεύετε τη φωνή σας

Αν η φωνή σας κουράζεται εύκολα ή η δουλειά σας στηρίζεται σε αυτήν, μερικές συνήθειες κάνουν διαφορά:

  • Χαμηλώστε την τηλεόραση ή τη μουσική όταν μιλάτε και μη φωνάζετε πάνω από τον θόρυβο.
  • Στάση σώματος με χαλαρούς ώμους και ανοιχτό στήθος. Παίρνετε ανάσα πριν σας τελειώσει ο αέρας.
  • Αν θα μιλήσετε πολύ την επόμενη μέρα, ξεκουράστε τη φωνή σας από το προηγούμενο βράδυ.
  • Πίνετε νερό μέσα στη μέρα. Η ENT UK προτείνει περίπου 2 λίτρα υγρά χωρίς καφεΐνη και αλκοόλ.
  • Αν έχετε παλινδρόμηση, μην τρώτε αργά το βράδυ: αφήστε 2 έως 3 ώρες ανάμεσα στο τελευταίο γεύμα και τον ύπνο. Η απώλεια βάρους, αν χρειάζεται, βοηθά επίσης.
  • Μην καπνίζετε και αποφύγετε το άτμισμα. Το κάπνισμα αυξάνει πολύ τον κίνδυνο καρκίνου στο στόμα, στον λάρυγγα και στους πνεύμονες.
  • Αν η φωνή σας κουράζεται από αλλεργίες, η σωστή αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας βοηθά και τον λαιμό.

Ο πονόλαιμος με πυρετό και δυσκολία στην κατάποση είναι άλλο πρόβλημα, που συνήθως αφορά τις αμυγδαλές. Δείτε τον οδηγό για την αμυγδαλίτιδα.

Πότε να δείτε γιατρό

  • Δείτε γιατρό αν η βραχνάδα δεν βελτιώνεται μετά από 2 εβδομάδες ή αν η φωνή σας βραχνιάζει ξανά και ξανά χωρίς λόγο. Χρειάζεστε εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο αν η βραχνάδα δεν έχει περάσει σε 4 εβδομάδες, και νωρίτερα αν καπνίζετε, αν είστε 45 ετών ή μεγαλύτεροι, αν έχετε ογκίδιο στον λαιμό, πόνο ή δυσκολία στην κατάποση, πόνο στο αυτί που δεν περνά, απώλεια βάρους, ή αν η βραχνάδα ξεκίνησε μετά από χειρουργείο ή διασωλήνωση.
  • Καλέστε το 166 ή το 112 αν εσείς ή το παιδί σας δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε, αν η αναπνοή γίνεται θορυβώδης ή αν η κατάποση είναι τόσο δύσκολη και επώδυνη που δεν μπορείτε να πιείτε υγρά.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσες μέρες κρατά η βραχνάδα;

Η βραχνάδα από λαρυγγίτιδα κρατά συνήθως 1 έως 2 εβδομάδες. Χειροτερεύει τις πρώτες 3 ημέρες και μετά βελτιώνεται. Αν δεν έχει περάσει ή βελτιωθεί σε 4 εβδομάδες, χρειάζεται εξέταση του λάρυγγα.

Πώς φεύγει γρήγορα η βραχνάδα;

Δεν υπάρχει γρήγορη λύση. Βοηθούν η ξεκούραση της φωνής χωρίς ψίθυρο, τα πολλά υγρά, ο υγρός αέρας και η αποφυγή καπνού, καφεΐνης και αλκοόλ. Ο ψίθυρος και το συνεχές καθάρισμα του λαιμού κουράζουν τις φωνητικές χορδές.

Χρειάζεται αντιβίωση η βραχνάδα;

Συνήθως όχι. Η λαρυγγίτιδα οφείλεται κυρίως σε ιούς και οι κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν να μη δίνεται αντιβίωση συστηματικά για τη βραχνάδα. Το ίδιο ισχύει για την κορτιζόνη πριν ο γιατρός δει τον λάρυγγα.

Μπορεί η βραχνάδα να είναι καρκίνος;

Τις περισσότερες φορές όχι. Η βραχνάδα που δεν φεύγει είναι όμως το πιο συχνό πρώτο σύμπτωμα του καρκίνου του λάρυγγα, ειδικά σε καπνιστές. Γι' αυτό βραχνάδα πάνω από 4 εβδομάδες χρειάζεται λαρυγγοσκόπηση.

Βραχνάδα με βήχα και φλέγματα: τι σημαίνει;

Συνήθως πρόκειται για λαρυγγίτιδα μαζί με κρυολόγημα, που περνά σε 1 έως 2 εβδομάδες. Αν ο βήχας και η βραχνάδα κρατούν εβδομάδες ή αν δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε, χρειάζεστε εξέταση.

Μπορεί ο θυρεοειδής να προκαλέσει βραχνάδα;

Η βραχνάδα μπορεί να εμφανιστεί μετά από επέμβαση στον θυρεοειδή, όταν επηρεαστεί το νεύρο που κινεί τη φωνητική χορδή. Βραχνάδα μετά από χειρουργείο στον λαιμό, ή ογκίδιο στον λαιμό μαζί με βραχνάδα, χρειάζονται γρήγορη εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο.

Πηγές

  1. Stachler RJ et al. Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngology–Head and Neck Surgery 2018;158(1 Suppl).
  2. Hoarseness. ENT UK patient information (2021).
  3. Your voice and how to look after it. ENT UK patient information (2024).
  4. Microlaryngoscopy: an operation on your voicebox. ENT UK patient information.
  5. Laryngitis. NHS.
  6. Symptoms of laryngeal cancer. NHS (2025).
  7. Suspected cancer: recognition and referral. NICE guideline NG12 (2015, updated 2026).

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση από γιατρό. Σε επείγουσα περίπτωση καλέστε το 166 ή το 112.

ΓΡΑΦΕΙ Δρ. Κωνσταντίνος Σουλαντίκας Διευθυντής ΩΡΛ Κλινικής, Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, Ηλιούπολη (Αθήνα) Ο Κωνσταντίνος Σουλαντίκας είναι χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος, κεφαλής και τραχήλου, και διευθυντής της ΩΡΛ Κλινικής του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ και της Στρατιωτικής… Προφίλ γιατρού

Ένα email την εβδομάδα, μόνο ό,τι αξίζει

Νέοι οδηγοί υγείας και οι ειδήσεις που αξίζουν.