Νύχι που μπαίνει στο κρέας: τι κάνετε και πότε θέλει επέμβαση

Το νύχι που μπαίνει στο κρέας, με ιατρικό όρο ονυχοκρύπτωση, συμβαίνει όταν η άκρη του νυχιού πιέζει και τρυπά το δέρμα στο πλάι του, προκαλώντας πόνο, κοκκίνισμα και πρήξιμο. Αφορά κυρίως το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού και συνδέεται συχνά με λάθος κόψιμο των νυχιών και στενά παπούτσια. Οι ήπιες περιπτώσεις βελτιώνονται συχνά με απλά μέτρα. Όταν το πρόβλημα είναι έντονο ή επανέρχεται, ο γιατρός αφαιρεί με τοπική αναισθησία τη στενή πλαϊνή λωρίδα του νυχιού, συχνά με φαινόλη, ώστε να μην ξαναμεγαλώσει στο ίδιο σημείο.

Τι είναι η ονυχοκρύπτωση

Η ονυχοκρύπτωση είναι από τα πιο συνηθισμένα προβλήματα των ποδιών. Σύμφωνα με το άρθρο ανασκόπησης του περιοδικού American Family Physician (2019), αφορά περίπου το 20% των προβλημάτων στα πόδια με τα οποία οι ασθενείς πηγαίνουν στον οικογενειακό γιατρό. Εμφανίζεται συχνότερα στο μεγάλο δάχτυλο και σε νέους άνδρες.

Το πρόβλημα ξεκινά όταν η άκρη του νυχιού τραυματίζει τη μαλακή πτυχή του δέρματος στο πλάι. Ο οργανισμός αντιδρά στο νύχι σαν σε ξένο σώμα, με φλεγμονή. Με τον καιρό η περιοχή μπορεί να βγάζει υγρό, να μυρίζει άσχημα και να σχηματίζεται ένα κόκκινο, μαλακό «κρεατάκι» που ματώνει εύκολα, ο υπερκοκκιώδης ιστός.

Νύχι που μπαίνει στο κρέας: συμπτώματα και στάδια

Το πρώτο σύμπτωμα είναι πόνος στην πλευρά του νυχιού, ιδίως όταν φοράτε κλειστά παπούτσια ή πιέζετε το δάχτυλο. Ακολουθούν:

• κοκκίνισμα και πρήξιμο στην πτυχή του δέρματος δίπλα στο νύχι
• ευαισθησία στο άγγιγμα, ακόμη και από το σεντόνι
• υγρό ή πύον, όταν υπάρχει λοίμωξη
• κόκκινος, μαλακός ιστός που καλύπτει την άκρη του νυχιού στα προχωρημένα στάδια

Οι γιατροί χωρίζουν συνήθως την ονυχοκρύπτωση σε τρία στάδια. Ο πίνακας τα απλοποιεί, με βάση το American Family Physician:

Γιατί μπαίνει το νύχι στο κρέας

Σύμφωνα με τα άρθρα ανασκόπησης του American Family Physician, οι συχνότεροι παράγοντες είναι:

• Λάθος κόψιμο. Όταν κόβετε τις γωνίες του νυχιού στρογγυλά ή πολύ κοντά, ή όταν τα νύχια σκίζονται με τα χέρια, μένει μια αιχμηρή άκρη που μπαίνει στο δέρμα καθώς το νύχι μεγαλώνει.
• Στενά παπούτσια που πιέζουν τα δάχτυλα.
• Επαναλαμβανόμενα χτυπήματα, όπως στο τρέξιμο ή στο ποδόσφαιρο, ή ένα χτύπημα στο δάχτυλο.
• Ιδρώτας. Στην εφηβεία τα πόδια ιδρώνουν περισσότερο, το δέρμα και τα νύχια μαλακώνουν και τα νύχια σπάνε πιο εύκολα σε αιχμηρά κομμάτια.
• Μεγαλύτερη ηλικία. Τα νύχια παχαίνουν και κόβονται δυσκολότερα, ενώ η όραση και η κινητικότητα κάνουν τη φροντίδα των ποδιών πιο δύσκολη.
• Άλλες καταστάσεις, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία και ό,τι προκαλεί πρήξιμο στα πόδια.

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι

Σε ήπια ονυχοκρύπτωση, χωρίς έντονο πόνο, μεγάλο κοκκίνισμα ή πύον, το American Family Physician αναφέρει μέτρα που συχνά αρκούν:

• Παπούτσια με χώρο. Φοράτε ανοιχτά παπούτσια ή παπούτσια με φαρδιά μύτη.
• Μούλιασμα. Βάλτε το πόδι για 10 έως 20 λεπτά σε χλιαρό νερό με σαπούνι.
• Λίγο βαμβάκι ή οδοντικό νήμα κάτω από την άκρη του νυχιού, ώστε να σηκωθεί από το δέρμα καθώς μεγαλώνει.
• Ταινία. Μια ειδική τεχνική με αυτοκόλλητη ταινία τραβά την πτυχή του δέρματος μακριά από το νύχι. Ζητήστε από τον γιατρό να σας δείξει πώς μπαίνει.

Τα μέτρα αυτά συνεχίζονται μέχρι να μεγαλώσει το νύχι πέρα από την πτυχή του δέρματος, κάτι που κατά το American Family Physician χρειάζεται συνήθως 2 έως 12 εβδομάδες. Ο γιατρός μπορεί επίσης να βάλει ένα λεπτό πλαστικό σωληνάκι κατά μήκος της άκρης του νυχιού, που ανακουφίζει συχνά αμέσως τον πόνο, ή να προτείνει κρέμα για τη φλεγμονή, πάντα με οδηγία γιατρού.

Μην προσπαθήσετε να κόψετε βαθιά τη γωνία του νυχιού μόνοι σας. Αν μείνει κομμάτι μέσα στο δέρμα, το πρόβλημα συνήθως χειροτερεύει.

Αν έχετε διαβήτη ή κακή κυκλοφορία

Αν έχετε διαβήτη, κακή κυκλοφορία στα πόδια ή μειωμένη αίσθηση, μην αντιμετωπίζετε μόνοι σας ένα νύχι που μπαίνει στο κρέας. Οι οδηγίες του NICE (του βρετανικού οργανισμού για τις κατευθυντήριες οδηγίες υγείας) για το διαβητικό πόδι προβλέπουν ότι τα άτομα με αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα στα πόδια παίρνουν φροντίδα νυχιών και δέρματος από εξειδικευμένη ομάδα, και ότι πρέπει να ζητούν ιατρική βοήθεια μόλις εμφανιστούν σημάδια λοίμωξης στο πόδι.

Χρειάζεται αντιβίωση;

Συνήθως όχι. Σύμφωνα με το American Family Physician, η αντιβίωση από το στόμα δεν συστήνεται για το νύχι που μπαίνει στο κρέας, εκτός αν υπάρχει κυτταρίτιδα, δηλαδή λοίμωξη που απλώνεται στο δέρμα του δαχτύλου ή του ποδιού. Ούτε η αντιβίωση από το στόμα ούτε οι αντιβιοτικές αλοιφές πριν ή μετά τη θεραπεία βελτιώνουν το αποτέλεσμα.

Η ανασκόπηση Cochrane για τις θεραπείες της ονυχοκρύπτωσης κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα για τη φροντίδα μετά την επέμβαση. Ούτε τα αντιβιοτικά, ούτε το μέλι, ούτε τα διάφορα επιθέματα μείωσαν τις λοιμώξεις, τον πόνο ή τον χρόνο επούλωσης. Αν το κοκκίνισμα απλώνεται ή έχετε πυρετό, ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζεστε αντιβίωση.

Πότε θέλει επέμβαση το νύχι που μπαίνει στο κρέας

Η επέμβαση συστήνεται όταν η ονυχοκρύπτωση είναι μέτρια ή σοβαρή, όταν τα απλά μέτρα δεν βοηθούν ή όταν το πρόβλημα επανέρχεται. Η ανασκόπηση Cochrane, που συγκέντρωσε 24 μελέτες με 2.826 συμμετέχοντες, έδειξε ότι η επέμβαση προλαμβάνει τις υποτροπές καλύτερα από τις μεθόδους χωρίς χειρουργείο.

Πώς γίνεται η επέμβαση

Η επέμβαση είναι μικρή και γίνεται στο ιατρείο ή σε χειρουργείο μιας ημέρας. Σύμφωνα με το American Family Physician:

• Τοπική αναισθησία. Ο γιατρός κάνει ένεση στη βάση του δαχτύλου, ώστε όλο το δάχτυλο να μουδιάσει.
• Μερική αφαίρεση του νυχιού. Αφαιρείται μόνο η στενή λωρίδα του νυχιού που μπαίνει στο δέρμα, από την άκρη ως τη ρίζα. Το υπόλοιπο νύχι μένει.
• Καταστροφή της ρίζας στο πλάι. Για να μην ξαναμεγαλώσει η λωρίδα, ο γιατρός καταστρέφει το αντίστοιχο κομμάτι της ρίζας του νυχιού (της μήτρας), συνήθως με φαινόλη, μια χημική ουσία που εφαρμόζεται για λίγο, ή χειρουργικά.

Το νύχι που μένει είναι λίγο στενότερο από πριν. Σε σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να συζητήσει μαζί σας και άλλες λύσεις.

Τι κερδίζετε με τη φαινόλη

Η προσθήκη φαινόλης μειώνει την πιθανότητα να ξαναμπεί το νύχι στο κρέας. Στη μοναδική μελέτη της ανασκόπησης Cochrane που σύγκρινε την ίδια επέμβαση με και χωρίς φαινόλη, σε 117 ασθενείς, η υποτροπή ήταν 14% με φαινόλη έναντι 41% χωρίς. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για επιβεβαίωση.

Σύμφωνα με το American Family Physician, η καταστροφή της ρίζας με φαινόλη έχει επιτυχία πάνω από 95%, μικρή αιμορραγία και επιτρέπει επιστροφή στις συνηθισμένες δραστηριότητες μετά από λίγες ημέρες. Οι μελέτες που αναφέρει δείχνουν υποτροπή 1,1% έως 4,3% σε παρακολούθηση 6 έως 33 μηνών. Το άρθρο του 2009 στο ίδιο περιοδικό σημειώνει ότι η φαινόλη συνδέεται με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης μετά την επέμβαση.

Πότε χρειάζεται προσοχή

Το American Family Physician αναφέρει ότι η φαινόλη δεν χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη. Σε ανεξέλεγκτο διαβήτη ή σοβαρή πάθηση των αγγείων των ποδιών η χρήση της χρειάζεται ιδιαίτερη εκτίμηση, και η επέμβαση γενικά χρειάζεται προσοχή σε όσους έχουν διαταραχή πήξης του αίματος ή αλλεργία στο τοπικό αναισθητικό. Ενημερώστε τον γιατρό για τα φάρμακα που παίρνετε, ιδίως για αντιπηκτικά.

Μετά την επέμβαση

Τις πρώτες ημέρες το δάχτυλο μπορεί να πονά λίγο και να βγάζει υγρό. Το American Family Physician περιγράφει μια απλή φροντίδα για 1 έως 3 εβδομάδες:

• μούλιασμα του δαχτύλου σε χλιαρό νερό μερικές φορές τη μέρα, ώστε να βγαίνει εύκολα η γάζα
• νέα γάζα με βαζελίνη και καθαρός επίδεσμος μετά από κάθε μούλιασμα
• παπούτσια με χώρο ή ανοιχτά παπούτσια

Για τη δουλειά, το περπάτημα και τη γυμναστική θα σας καθοδηγήσει ο γιατρός, ανάλογα με την επέμβαση και τη δουλειά σας. Περισσότερα για το πώς οργανώνεται μια μικρή επέμβαση χωρίς διανυκτέρευση θα βρείτε στον οδηγό για το χειρουργείο μιας ημέρας.

Πρόληψη: πώς κόβετε σωστά τα νύχια

Ο πιο σημαντικός τρόπος πρόληψης είναι το σωστό κόψιμο. Σύμφωνα με το American Family Physician:

• Κόβετε τα νύχια των ποδιών ίσια, χωρίς να στρογγυλεύετε τις γωνίες.
• Μην τα κόβετε πολύ κοντά και μην τα σκίζετε με τα χέρια.
• Φοράτε παπούτσια με αρκετό χώρο στα δάχτυλα, ιδίως στον αθλητισμό.
• Κρατάτε τα πόδια στεγνά, αν ιδρώνουν πολύ, και αντιμετωπίστε τους μύκητες των νυχιών αν υπάρχουν.

Στους εφήβους, που είναι συχνή η ονυχοκρύπτωση, αξίζει να τους δείξετε πώς κόβονται σωστά τα νύχια. Στους ηλικιωμένους που δυσκολεύονται να φτάσουν τα πόδια τους ή δεν βλέπουν καλά, η τακτική φροντίδα των νυχιών από άλλο άτομο ή από ειδικό βοηθά να αποφευχθεί το πρόβλημα.

Για άλλες μικρές επεμβάσεις του δέρματος, όπως η αφαίρεση λιπώματος ή σμηγματογόνου κύστης, και για όλες τις παθήσεις που αντιμετωπίζει ο χειρουργός, δείτε την ενότητα Γενική χειρουργική.