Μετάβαση στο περιεχόμενο
Newsletter

ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ · ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Πόνος στο θώρακα: πότε είναι από την καρδιά και πότε όχι

Ανατομικό πρόπλασμα καρδιάς σε λευκή επιφάνεια

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

  • Πόνος που πιέζει ή σφίγγει το στήθος για περισσότερα από λίγα λεπτά, ειδικά με εφίδρωση ή δύσπνοια, χρειάζεται άμεσα 166 ή 112.
  • Οι πιο συχνές αιτίες θωρακικού πόνου είναι μυοσκελετικές, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, παθήσεις των πνευμόνων, άγχος.
  • Στα παιδιά, λιγότερο από 1–2 στους 100 πόνους στο θώρακα οφείλονται στην καρδιά.
  • Πόνος ή λιποθυμία κατά την άσκηση είναι το σημάδι που ανησυχεί περισσότερο σε κάθε ηλικία.
  • Ένα φυσιολογικό καρδιογράφημα δεν αποκλείει πάντα στεφανιαία νόσο. Μπορεί να χρειαστούν κι άλλες εξετάσεις.
Περιεχόμενα (8)
  1. Πότε καλώ αμέσως ασθενοφόρο
  2. Συχνές αιτίες που δεν αφορούν την καρδιά
  3. Καρδιακές αιτίες
  4. Πόνος στο στήθος στα παιδιά και στους εφήβους
  5. Πώς γίνεται ο έλεγχος
  6. Πότε να δείτε γιατρό
  7. Συχνές ερωτήσεις
  8. Πηγές

Ο πόνος στο θώρακα είναι από τα συμπτώματα που προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία, γιατί όλοι σκεφτόμαστε αμέσως την καρδιά. Στους ενήλικες, ο πόνος στο θώρακα μπορεί πράγματι να σημαίνει έμφραγμα μυοκαρδίου και τότε κάθε λεπτό μετράει. Μπορεί όμως η αιτία να βρίσκεται στους μύες και τα οστά, στο στομάχι ή στους πνεύμονες. Στα παιδιά και στους εφήβους, η καρδιά ευθύνεται πολύ σπάνια. Το άρθρο εξηγεί ποια σημάδια χρειάζονται άμεση εκτίμηση και πώς γίνεται ο έλεγχος.

Πότε καλώ αμέσως ασθενοφόρο

Καλέστε 166 (ΕΚΑΒ) ή 112 αν ο πόνος:

  • είναι πίεση, σφίξιμο ή βάρος στη μέση του στήθους και κρατάει πάνω από λίγα λεπτά ή έρχεται και φεύγει,
  • επεκτείνεται στο χέρι, στον ώμο, στη γνάθο, στην πλάτη ή στο στομάχι,
  • συνοδεύεται από κρύο ιδρώτα, δύσπνοια, ναυτία, ζάλη ή λιποθυμία.

Μην οδηγήσετε μόνοι σας μέχρι το νοσοκομείο. Οι γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με διαβήτη συχνά έχουν λιγότερο τυπικά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, κόπωση ή δυσπεψία, χωρίς έντονο πόνο.

Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται επίσης ο ξαφνικός, έντονος πόνος με δύσπνοια (πιθανή πνευμονική εμβολή ή πνευμοθώρακας) και ο διαξιφιστικός πόνος με επέκταση στην πλάτη (πιθανός διαχωρισμός αορτής).

Συχνές αιτίες που δεν αφορούν την καρδιά

  • Μυοσκελετικός πόνος και κοστοχονδρίτιδα. Πόνος σε συγκεκριμένο σημείο, που χειροτερεύει όταν πιέζουμε το σημείο, με τις κινήσεις ή με τη βαθιά ανάσα.
  • Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Καύσος πίσω από το στέρνο, συχνά μετά το φαγητό ή όταν ξαπλώνουμε.
  • Άγχος και κρίσεις πανικού. Σφίξιμο, ταχυκαρδία, μούδιασμα, αίσθημα ότι «δεν παίρνω ανάσα». Είναι πραγματικά συμπτώματα, όμως η διάγνωση τίθεται αφού αποκλειστούν άλλες αιτίες.
  • Αναπνευστικά. Πνευμονία, πλευρίτιδα, άσθμα.
  • Έρπης ζωστήρας, που μπορεί να πονάει πριν εμφανιστούν οι φουσκάλες.

Καρδιακές αιτίες

  • Στεφανιαία νόσος: στηθάγχη, που συνήθως εμφανίζεται με την κόπωση και υποχωρεί με την ξεκούραση, και έμφραγμα.
  • Περικαρδίτιδα: οξύς πόνος που χειροτερεύει όταν ξαπλώνουμε και βελτιώνεται όταν σκύβουμε μπροστά, συχνά μετά από ίωση.
  • Μυοκαρδίτιδα: πόνος, κόπωση, δύσπνοια ή αρρυθμίες, συχνά λίγες ημέρες μετά από λοίμωξη.
  • Αρρυθμίες, που μπορεί να δίνουν πόνο μαζί με αίσθημα παλμών.
  • Στένωση αορτικής βαλβίδας και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, που δίνουν πόνο κυρίως στην προσπάθεια.

Πόνος στο στήθος στα παιδιά και στους εφήβους

Στα παιδιά, ο πόνος στο θώρακα είναι συχνή αιτία επίσκεψης στο νοσοκομείο, αλλά σπάνια οφείλεται στην καρδιά. Οι πιο συνηθισμένες αιτίες είναι:

  • ο μυοσκελετικός πόνος και η κοστοχονδρίτιδα,
  • το «τσίμπημα του προκαρδίου», ένας οξύς πόνος που διαρκεί δευτερόλεπτα, συνήθως σε ηρεμία, και περνάει μόνος του,
  • το άσθμα, ιδίως μετά από άσκηση,
  • η παλινδρόμηση και το άγχος.

Σημάδια που χρειάζονται εκτίμηση από παιδοκαρδιολόγο:

  • πόνος κατά την άσκηση, όχι μετά από αυτήν,
  • λιποθυμία ή αίσθημα παλμών μαζί με τον πόνο,
  • πόνος με πυρετό ή λίγες ημέρες μετά από ίωση (πιθανή μυοκαρδίτιδα ή περικαρδίτιδα),
  • γνωστή καρδιοπάθεια, ιστορικό νόσου Kawasaki ή καρδιοχειρουργικής επέμβασης,
  • οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου κάτω των 45 ετών, μυοκαρδιοπάθειας ή κληρονομικής αρρυθμίας.

Πώς γίνεται ο έλεγχος

Ο γιατρός ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, που συχνά δίνουν την απάντηση. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρειαστούν:

  • Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), που γίνεται αμέσως και είναι ανώδυνο.
  • Εξετάσεις αίματος, όπως η τροπονίνη στο τμήμα επειγόντων.
  • Υπερηχογράφημα καρδιάς.
  • Δοκιμασία κόπωσης ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις για στεφανιαία νόσο.
  • Holter ρυθμού, αν υπάρχει διαταραχή του ρυθμού.
  • Μαγνητική καρδιάς ή αξονική στεφανιογραφία όταν υπάρχει υπόνοια πάθησης του μυοκαρδίου ή υπόνοια για παθήσεις στα στεφανιαία αγγεία, όπως ανώμαλη εκβολή ή πορεία αυτών.

Πότε να δείτε γιατρό

Καλέστε αμέσως 166 ή 112 αν ο πόνος είναι πίεση, σφίξιμο ή βάρος στη μέση του στήθους και κρατάει πάνω από λίγα λεπτά, αν επεκτείνεται στο χέρι, στον ώμο, στη γνάθο, στην πλάτη ή στο στομάχι, ή αν συνοδεύεται από κρύο ιδρώτα, δύσπνοια, ναυτία, ζάλη ή λιποθυμία. Στα παιδιά και στους εφήβους, ζητήστε εκτίμηση από παιδοκαρδιολόγο αν ο πόνος εμφανίζεται κατά την άσκηση ή μαζί με λιποθυμία ή αίσθημα παλμών.

Συχνές ερωτήσεις

Αν ο πόνος αλλάζει με την ανάσα, είναι από την καρδιά;

Ο πόνος που χειροτερεύει με τη βαθιά αναπνοή ή με την πίεση σε ένα σημείο είναι συνήθως μυοσκελετικός. Η πλευρίτιδα κι η περικαρδίτιδα όμως προκαλούν πόνο στο θώρακα που επιδεινώνεται με την εισπνοή και με την κατάκλιση και βελτιώνεται στην καθιστή θέση του κορμού. Αν μάλιστα συνυπάρχει πυρετός ή δύσπνοια, χρειάζεται εξέταση.

Το παιδί μου παραπονιέται συχνά για πόνο στο στήθος. Πρέπει να ανησυχώ;

Αν ο πόνος εμφανίζεται σε ηρεμία, κρατάει δευτερόλεπτα και το παιδί κατά τα άλλα είναι καλά, η αιτία σχεδόν ποτέ δεν είναι η καρδιά. Αν όμως εμφανίζεται στην άσκηση ή συνοδεύεται από λιποθυμία, ζητήστε εκτίμηση από παιδοκαρδιολόγο.

Ένα φυσιολογικό καρδιογράφημα σημαίνει ότι η καρδιά είναι σίγουρα καλά;

Όχι πάντα. Το καρδιογράφημα μπορεί να είναι φυσιολογικό τόσο σε σημαντικές δομικές νόσους, ακόμα και σε στεφανιαία νόσο. Επίσης ακόμα και σε πολύ σοβαρά σύνδρομα που προκαλούν αρρυθμίες κι είναι υπεύθυνα για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο, μπορεί να μην είναι συνεχώς εμφανής η αλλοίωση σε αυτό. Γι’ αυτό ο καρδιολόγος αποφασίζει αν χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις.

Πηγές

  1. Gulati M, et al. 2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain. Circulation. 2021;144:e368-e454.
  2. Friedman KG, Alexander ME. Chest pain and syncope in children: a practical approach to the diagnosis of cardiac disease. J Pediatr. 2013;163(3):896-901.
  3. Saleeb SF, et al. Effectiveness of screening for life-threatening chest pain in children. Pediatrics. 2011;128(5):e1062-e1068.
  4. Adler Y, et al. 2015 ESC Guidelines for the diagnosis and management of pericardial diseases. Eur Heart J. 2015;36:2921-2964.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση από γιατρό. Σε επείγουσα περίπτωση καλέστε το 166 ή το 112.

ΓΡΑΦΕΙ Ευγενία Μπέη Διευθύντρια Παιδοκαρδιολογικού Τμήματος, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών, Αθήνα Η Ευγενία Μπέη είναι καρδιολόγος και παιδοκαρδιολόγος, με εξειδίκευση στις συγγενείς καρδιοπάθειες παιδιών και ενηλίκων. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και ειδικεύτηκε στην Καρδιολογία… Προφίλ γιατρού

Ένα email την εβδομάδα, μόνο ό,τι αξίζει

Νέοι οδηγοί υγείας και οι ειδήσεις που αξίζουν.